Traktat Pokoju z Włochami, podpisany w Paryżu dnia 10 lutego 1947 r. (ratyfikowany zgodnie z ustawą z dnia 14 listopada 1947 r.).

DZIEN'NIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 8 września 1949 r. . Nr 50 , T R E S c: UMOWA Poz.: Włochami MIĘDZYNARODOWA Paryżu 378 - Traktat Pokoju z podpisa ny w dnia 10 lutego 1947 r. • ' 379 - z dnia 26 listopada 1948 r . w sprawie złożenia przez Polskę dokumentu ratyfikacyjnego Traktatu Pokoju z Włochami, podpisanego w Paryżu dnia 10 lutego 1947 r. . 9D5 OŚWIADCZENIE RZĄDOWE 996 378 TRAKTAT POKOJU Z WŁOCHA~ podpisany w . (Ratyfikowany zgodnie z ustawą Paryżu dnia 10 lutego 1947 r . z dnia 14 listopada 1947 r. - Dz. U. R. P. Nr 72, poz. 445). Przekład. BOLESŁAW BIERUT PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomości: B O L E S ł. A W B I ER U T PRESIDENT DE LA REPUBLIQUE DE POLOGNE a tous ceux qui ces presentes Lettres verront fait savoir ce qui suit: W dniu 10 lutego 1947 r. został podpisany w Paryżu Traktat Pokoju z Włochami; Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraził na niego swą zgodę dnia 14 listopada 1947 r. Le Traite de Paix ave c l'Italie ayant He signe ci Paris le 10 f evrier 1947, la Diete de la Republique de Pologne y a donn e son consentement le 14 novembre 1947. Po zaznajomieniu się z powyższym Traktatem, Apres avoir vu et examine ledit Traite, Je l'ai go i uznaję za słuszny w imieniu Rzeczyposapprouve et J 'approuve au nom de la Republique de politej Polskiej zarówno w, całości, jak i każde z poPologne en toutes et chacune des dispositions qui y stanowień w nim zawartych; oświadczam, że wymiesont contenues; Je declare que le Traite susmentionne niony Traktat jest przyjęty, ratyfikowany i potwier- . est accepte, ratifie et confirme et Je promets qu'il dzony, oraz przyrzekam, że będzie niezmiennie zachosera inviolablement observe. wywany. uznałem Na dowód czego poleciłem wycisnąć na Akcie niniejszym pieczęć Rzeczypospolitej . w Warszawie, dnia 3 grudnia 1947 r. En Foi de Quoi J 'ai fait apposer a ces Presenti..S le Sceau de la Republique. Donńe a Varsovie, le 3 decembre 1947. (-) Bolesław Bierut t. s. (-) (-) Józef Cyrankiewicz Prezes Rady Ministrów f-) Zygmunt Modzelewski Minister Spraw Zagranicznych Bolesław Bierut f-l Józef Cyrankiewicz 1.. S. President du Conseil des Ministres (-l Zygmunt Modzelewski Ministre des Affaires :Etrangeres (Tekst traktatu ~awiera załącznik do niniejszego numeru). .,·' ' Jj,):';...:. ., , .,: ~' :....:. ~ ~"' ..", :'. :: ," "_ ;1 , ., .. Przekład TRAKTAT POKOJU Z WŁOCHAMI 1947 R. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Zjednoczone Królestwo · Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Stany Zjednoczone Ameryki, Chiny, Francja, Australia, Belgia, Socjalistyczna Republika Radziecka Białorusi, Brazylia, Kanada, Czechosłowacja, Etiopia, Grecja, Indie, Holandia, Nowa Zelandia, Polska, Socjalistyczna Republika Radziecka Ukrainy, Unia Południowo - Afrykańska, F'ederacyjna Republika Ludowa Jugosławii, dalej nazywane "Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi", z jednej strony, i Włochy z drugiej strony: Zważywszy, stały się jedną że Włochy w ustroju faszystowskim ze stron trójprzymierza wraz z Niem- cami i Japonią, że przedsięwzięły wojnę napastniczą i w związku z tym spowodowały stan wojny ze wszystkimi Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi oraz innymi Narodami Zjednoczonymi i że ponoszą swoją część odpowiedzialności za wojnę; Zważywszy, że w wyniku zwycięstw wojsk Sprzymierzonych oraz przy pomOCy elementów demokratycznych ludu włoskiego ustrój faszystowski został obalony we Włoszech dnia 25 lipca 1943 r. oraz że Włochy, po bezwarunkowej kapitulacji, podpisały warunki zawieszenia broni w dniu 3 i 29 września tegoż roku; Zważywszy, że po wspomnianym zawieszeniu broni zbrojne, zarówno rządowe jak i należące do Ruchu Oporu, wzięły czynny udział w wojnie przeci wko Niemcom, że Włochy wypowiedziały Niemcom wojnę dnia 13 października 1943 r. i że w ten sposób stały się stroną współwalczącą przeciwko Niemcom; włoskie siły Zważywszy, że Mocarstwa Sprzymierzone i Stowarzyszone oraz Włochy pragną zawrzeć traktat pokoju, który by zgodnie z zasadami sprawiedliwości uregulował zagadnienia pozostające w zawieszeniu w wyniku wyżej wymienionych wydarzeń oraz który by stanowił podstawę przyjaznych stosunków między nimi, umożli­ wiając w ten sposób Mocarstwom Sprzymierzonym i Stowarzyszonym poparcie wniosku Włoch o przyję­ cie ich na członka Organizacji Narodów Zjednoczonych jak również o przystąpienie do każdej konwencji zawartej pod . auspicjami Narodów Zjednoczonych; Z tych względów postanowiły ogłosić zakończenie stanu wojny i zawrzeć w tym celu niniejszy Traktat Pokoju oraz wyznaczyły dla tego niżej podpisanych Pełnomocników, którzy, po okazaniu swych pełno­ mocnictw uznanych za dobre i sporządzone w należytej formie, zgodzili się na następujące postanowienia: CZĘśC I KLAUZULE TERYTORIALNE Dział I - Granice Artykuł 1 Granice Włoch pozostaną takie, jakie były w dniu 1 stycznia 1938 r., z zastrzeżeniem zmian wskazanych w artykułach 2, 3, 4, 11 i 22. Linia tych granic wskazana jest na mapach załączonych do niniejszego Traktatu (załącznik I). W wypadku rozbieżności pomiędzy tekstem opisującym granice a mapami, przyjmuje się tekst jako obowiązujący. Artykuł 2 Granica pomiędzy Włochami i Francją, jaka istniała w dniu 1 stycznia 1938 r., będzie zmieniona w sposób następujący: Przełęcz 1. Mały Saint-Bernard Granica będzie biegła wzdłuż działu wód odchyod dotychczasowej granicy mniej więcej 2 kilometry na północny zachód od Schroniska, przecinaj ąc drogę mniej więcej o 1 kilometr na północny wschód od Schroniska i łącząc się z dotychczasową granicą mniej więcej 2 kilometry na południowy wschód. od Schroniska. lając się 2. P ł a s k o w z gór z e Mon t Cenis Granica odbiegnie od granicy dotychczasowej o mniej więcej 3 kilometry na północny zachód od szczytu Rochemelon, przetnie drogę mmeJ więcej o 4 kilometry na południowy wschód od Schroniska i połączy się z dotychczasową granicą mniej więcej o 4 kilometry na północny wschód od Mont d'Ambin. 3. Mont T h abor- Ch ab er t on (

1. a)W rejonie Mont Thabor granica odbiegnie od dotychczasowej granicy mniej więcej o 5 kilometrów na wschód od Mont Th~bor i skieruje się na południo­ wy wschód, aby połączyć się z dotychczasową granicą o mniej więcej 3 kilometry na zachód od Pointe de Charra. (
2. b)W rejonie Chaberton granica odbiegnie od granicy dotychczasowej mniej więcej o 3 kilometry na północno-północny-zachód od Chab~rton, który okrąży od wschodu, i przetnie drogę mniej więcej w odległości 1 kilometra od granicy dotychczasowej, z którą połą- 4 czy się o mniej więcej 2 kilometry na wschód od miejscowo ści Montgenevre. południowy T i n e e, Vesubie 4. Gór n e o d c i n k i Roya dolin i Granica odbiegnie od g r anicy dotychczasowej w Colla Longa, pod ąż y wzd łuż działu wód przez górę Clapier, prz ełęcz Tenda i górę Marguareis, skąd pobiegnie w kierunku południowym przez górę Saccarello, górę Vacchi, górę Pietravechia, górę Lega i dojdzie do punktu położonego w przybliżeniu o 100 metrów od dotychczasowej granicy w pobliżu przełęczy Pegairolle mmeJ więcej o 5 kilometrów na północny wschód od Breil; stamtąd w kierunku południowo7achodnim połączy się z dotychczasową granicą w odległości około 100 metrów na południowy zachód od góry Mergo. 5. Sz czegółowy opis odcinków granicy, do których odnoszą si ę zmiany wymienione w p aragrafach 1, 2, 3 i 4 powyż ej, figuruje w za łączniku II do niniejszego Traktatu, a mapy, do których odnosi się t en opis, znajdują się w zał ącznik u L Artykuł 3 pomiędzy Włochami i Jugosławią będzie sposób następuj ący: Nowa granica biegnie linią wychodzącą od punktu zbiegu granic Austrii, Włoch i Jugosła wi i, jakie istnia ł y w dniu 1 stycznia 1938 r. i ki e ruj ąc ą się na połu dnie wzdłuż granicy z roku 1933 po między Jugoslawią i Włocham i aż do punktu zbiegu t ej granicy z adm inistracyjnQ linią podziału rozgranicza j ącą włoskie prowincje Friuli (Udine) i Gorizia; od tego punktu linia ta biegnie w z dłuż wspomnian ej granicy administracyjnej aż do punktu położoneg'J w przybliżeni u o 0,5 kilometra na pó łnoc od wsi opisanej w za łączniku I; odbiegając w tym punkcie od administracyjnej linii podziału, rozgraniczającej włoskie prowincj e Friuli i Gorizia, linia ta biegnie na wschód aż do punktu położonego w przybliżeniu o 0,5 kilometra na zachód od wsi Vercoglia di Cosbana i stamtąd kieruje się na południe pomi ędzy dolinami Quarnizzo i Cosbana aż do punktu położonego w przybliżeniu o 1 kilometr na południowy zachód od wsi Fleana, z tym, że zakrzywia SIę w taki sposób, iż przecina rzekę Recca w punkcie położonym w przybliżeniu o 1,5 kilometra na wschód od ludrio, pozostawiając po wschodniej stronie drogę prowadzącą od Cosbana przez Nebola do Castel Dobra; stamtąd linia biegnie w kierunku południowo­ wschodnim, przechodząc bezpośrednio na południe od drogi pomiędzy kotą 111 i 172, następnie na południe <Jd drogi z Vipulzano do Uclanzi przez koty 57 i 122, , przecinając tę ostatnią drogę mniej więcej o 100 metrów na wschód od koty 122, a następnie odchylając się ku północy w kierunku punktu położonego o 350 metrów na południowy wschód od koty 266; przechodząc o mniej . więcej i>,5 kilometra na pół­ noc od wsi San Floriano, linia przebiega następnie w kierunku wschodnim aż do góry Sabotino (kota 610), pozostawiając po stronie północnej wieś Poggio San iV alentino; od góry Sabotino linia graniczna kieruje się ku południowi i przecina rz ekę 1sonzo (Soca) na wysoko ś ci miasta Salcano, które pozostawia na terytorium jugosłowiańskim; ciągnie się ona następnie bezpo śre dnio Granica ok reś l on a IN na zachód od linii kolejowej łącz ącej Ccmale d'Isonzo z· Montespino aż do punktu położon eg o około 750 m etrów n a połu dnie od drogi pomi ędzy G orizia i Aisovizza; n astępnie, odbiegając od linii kolejowej, linia graniczna odchyla się w kierunku po łudniowo- za chodnim, pozostawiając na terytorium jugos łowia ń sk im miasto San Pietro, a na terytorium włosk im Schronisko wraz z drogą, która przebiega koło niego, p rzceina w odl egł-ośc i około 700 metrów od stacji Gorizia San Marco linię łącznikową pomiędzy linią kolejową wyżej wymienioną a koleją Sagrado Cormons, biegnie wzdłuz cmentarza w Gorizii, który pozosta je na terytorium włoskim , przechodzi pomi ę dzysZCJsą Nr 55 łącz ą cą Gorizię z Triestem, pozostającą na terytorium włoskim, a skrzyżowaniem dróg znajdującym się w kocie 54, pozostawiając na terytorium ju gosłowiańskim miasta Vertoiba i Merna, i dochodzi do punktu znajdującego się w przybliżeniu w kocie 49; stamtąd linia graniczna biegnie w dalszym ciągu w kierunku południowym poprzez płaskowzgórze Carso mniej więcej o 1 kilometr na wschód od szosy Nr 55,. pozostawiając na wschodniej stronie wieś Opacchiasella a po zachodniej wieś I ~miano; od punktu położonego w prz ybliżeniu o 1 kilometr na wschód od Iamiano, linia graniczna biegnie wzdluz granicy administracy jnej, . dzielącej prowincje Gorizia i Triest, aż do punktu znajdujące go się w przybliżeniu o 2 kil ometry na północny wschód od wsi San Giovanni i o mniej więcej o 0,5 kilometra n a północn y zachód od koty 208, który to punkt stan{lwi zbi,"g granic Jugosław ii, W łoch i Wolnego Terytorium Triestu. Mapa, do której odnm:i się t en opis, znajduje się w załączn i ku I. Artykuł' 4 Granica pomię dzy W łochami i VI olnym Terytorium Triestu będzie ustalona w sposób następujący: Granica wybiega od punktu położonego na granicz~ nej linii a dministracyjnej, dziel ącej prowincje Gorizia i Triest, mniej więcej o 2 kilometry na północny wschód od wsi San Giovanni i mniej więcej o 0,5 kilometra na północny zachód od koty 208, który to punkt sta..; nowi zbieg granic Jugosławii, Włoch i Wolnego Tery..; torium Triestu, i podąża w kierunku południowo-za­ chodnim aż do punktu przylegającego do szosy Nr 14 i położonego mniej więcej o 1 kilometr· na północnYi zachód od zbiegu szos Nr 55 i 14, które biegną: jedna z Gorizii, druga z Monfa1cone do TFiestu; stamtąd granica biegnie w kierunku południowym aż do punktu znajdującego się w zatoce Panzano, w równej odległości <Xi Punta Sdobba przy ujściu rzeki 1sonzo (Soca) i od Castello Vecchio przy Duino, mniej więcej w odległości 3,3 kilometra na południe od punktu, w którym linia graniczna oddala się od wybrzeża, w przybliżeniu o 2 kilometry na północny za~ chód <Xi miasta Duino; stamtąd linia graniczna dochodzi do otwartego morza, przechodząc w równej odległości od wybrzeża włoskiego i od wybrzeża Vlo1nego Terytorium Triestu .. Mapa, do której odnosi się ten opis, znajduje s~ w załączniku L Artykuł 5 1. Ostateczne wytyczenie nowych granic, ustalonych na mocy artykułu 2, 3, 4 i 22 niniejszego Trakta... 5 ________________________________________ tu zostanie dokonane na mIeJSCU przez Komisje Delimitacyjne złożone z przedstawicieli obu zainteresowanych R z ądów . 2. Komisje te ro z poc zną swą pracę n atychmiast po wejś ci u w życie niniejszego rrraktatu, a zakończą ją w możliwie jak naj krótszym czasie, w każdym razie w ciągu 6 miesięcy. 3. Wszystkie sprawy, co do któr ych Komisje te nie dojdą do porozumienia , z ostaną przedłożone 'akredytowany m w Rzymie Ambasadorom Stanów Zj ednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związku Radzieck iego, którzy, działając zgodnie z procedurą prze wid z ianą w artykule 86, doprowadzą do ostatecznego uregulowania sprawy w sposób, jaki uznają za stosowny, włą cznie z mianowaniem w razie potrzeby trzeciego b ezstronnego członka Komisji. 4. Koszty zwi ązane z działalnością Komisyj Delimitacyjnych ponosi w połowie każdy z zainteresowanych Rządów. 5. Celem ostatecznego wytyczenia w terenie granic w artykułach 3, 4, i 22, członkowie Komisyj są upoważnieni do wprowadzania zmian w linii granicznej ustalonej na mocy ninie jszego Traktatu, jednak nie więcej niż o 0,5 kilometra, celem dostosowania granicy do miejscowych warunk ów geograficznych i gospodar czych, z tym zastrzeżeniem, że modyfikacje takie nie mogą pociągnąć za sobą poddania pod inną suwerenność, niż wynikającą z rozgr aniczeń ustanowionych w n iniejszym Traktacie, żadnej wsi ani żad­ nego miasta liczących wIęcej niż 500 mieszkańców, zadnej ważnej drogi lub linii kolejowej, ani żadnego ważnego ośrodka będącego źródłem zaopatrzenia w wodę lub w energię elektryczną. określonych Dział II - Francja (Klauzule specjalne) Artykuł 6 Włochy ods tępują Francji wraz ze wszystkimi prawami suwerennymi, terytorium poprzednio należące do .Włoch a położone po francuskiej stronie granicy francusko-włoskiej, określonej w artykule 2. Artykuł 7 Rząd Włoski przekaże Rządowi Francuskiemu wszystkie archiwa historyczne i administracyjne, odnoszące się do okresu przed ro!dem 1860, które dotyczą terytorium odstąpionego Fr~:-ocji na mocy Traktatu z dnia 24 marca 1860 r. oraz Konwencji z dnia 23 sierpnia 1860 r. Artykuł 8 l. Rząd Włoski będzie współdziałał z Rządem Francuskim w wypadku ewentualnej budowy linii kolejowej, która połączyłaby Brian!;on z Modane przez Bardonneche. 2. Rząd Włoski zezwoli, bez kontroli celnej i paszportowej oraz bez żadnych innych formalności, na swobodny przewóz osób i towarów, korzystających z wyżej wymienionej linii łącznikowej na terytorium włoskim celem udania się w jednym lub drugim kierunku z jednego punktu położonego we Francji do innego punktu położonego we Francji; Rząd Włoski przedsięweźmie wszelkie konieczne środki celem zapewnie. nia przejazdu, na tych samych wa.runkach zwolnienia od kontroli i bez nieuzasadnionych opOZl1len pocią g ów francuskich, korzystających z wyżej wymienionej linii łąc z nikowej . 3. Odp owiednie porozumienia w tej spraw ie zozawarte m ię d z y obu Rzą da mi we wła ś ciw ym czasie. staną Artykuł 1. Płaskowzgórze 9 Mont Cenis Celem zapewn ienia Włochom ud ogodnień identycznych do tych, jakie ' posiadały one odnośnie energii hydroelektrycznej i wody dostarczanej przez jezioro Mont Cenis przed o ds tąpi eniem tego r ejonu Francji, Włochy otrzymają od Francji na m ocy ukł a du d w u~ stronnego gwarancje techniczne określone w załącz­ niku III. 2. Rej o n T e n d e - L a B r i g u e W tym celu, aby Włochy nie doznały żadnego uszczerbku w dostawie energii elektrycznej, jaką przed odstąpieniem Francji rejonu Tende La Brigue otrzymywały ze źródeł istniejących w tym rejonie, Włochy uzyskają od Francji na mocy układu dwustronnego gwarancje techniczne określone w załączniku IIL D z iał III - Austria (Klauzule specjalne) A r t y kuł 10 1. Włochy zawrą z Austrią układy mające na celu zapewnienie swobodnego ruchu osobowego i towarow ego · pomiędzy północną i wschodnią częśdą Tyrolu, względnie potwierdzą już istniej ące układy w tym przedmiocie. 2. Mocarstwa Sprzymie rzone i Stowarzyszone przyjęły do wiadomości postanowienia (których t ekst znajduje się w załącz n iku IV), co do których Rządy Austriacki i Wło ski doszł y do porozumienia dnia 5 września 1946 r. Dział IV - Federacyjna Hepuhlilm Ludowa Jugosławii (Klauzule specjalne) Artykuł 11 1. Włochy odstępują Jugosławii wraz ze wszystkimi prawami suwerennymi terytorium położone pomiędzy nowymi granicami Jugosławii, określonymi w artykułach 3 i 22, a granicą włosko-jugosłowiańską, jaka istni:łła w dniu 1 stycznia 1938, a także gminę Zara i wszystkie wyspy wraz z pobliskimi wysepkami położone w następujących strefach: (
3. a)W strefie ograniczonej: od północy równoleżnikiem 42°50'N. od południa równoleżnikiem 42°42'N. od wschodu południkiem 17°10'E. od zachodu południkiem 16°25'E. (
4. b)W strefie ograniczonej: od północy linią przecinaj ącą Porto deI Quleto w równej odległości od linii wybrzeża Wolnego Terytorium Triestu oraz od linii wybrzeża jugosłowiańskie­ go, a stamtąd biegnącą do punktu 45 0 15'N. - 13°24'E. od południa równoleżnikiem 44°23'N. od zachodu linią łączącą następujące punkty: 1) 45°15'N. ~ 13°24'E. 6 2) 44°51'N. - 13°37'E. 3) 44 G23'N. - 14°18'30"E. od wschodu zachodnim wybrzeżem Istrii oraz wyspami i terytorium kontynentalnym Jugosławii. Mapa tych rejonów znajduje się w załączniku I. 2. Włochy odstępują Jugosławii wraz ze wszystkimi prawami suwerennymi wyspę Pelagosa wraz z pobliskimi wysepkami. . Wyspa Pelagosa pozostanie na przyszłość zdemilitaryzowana. W Pelagosa i na wodach sąsiednich rybacy włoscy będą korzystali z tych samych praw, jakie tam przys i:ugiwały rybakom jugosłowiańskim przed dniem 6 kwietnia 1941 T. A r t y kuł 12 1. Włochy zwrócą Jugosławii wszystkie przedmioty o charakterze artystycznym, historycznym, naukowym, pedagogicznym lub religijnym (włącznie z wszystkimi aktami, rękopisami, dokumentami i materiałem bibliograficznym) oraz archiwa administracyjne (kartoteki, rejestry, oraz plany i dokumenty wszelkich rodzajów), które w czasie od dnia 4 listopada 1918 r. do dnia 2 marca 1924 r. zostały w wyniku okupacji wło­ skiej usunięte z terenów odstąpionych Jugosławii na mocy traktatów podpisanych w Rapallo dnia 12 listopada 1920 r. i w Rzymie dnia 27 stycznia 1924 r. Włochy zwrócą również przedmioty tego samego rodzaju pochodzące z wyżej wymienionych terenów a usunięte przez Włoską Misję do Spraw Zawieszenia Broni, która po pierwszej Wojnie Światowej miała swą siedzibę w Wiedniu. 2. Włochy przekażą Jugosławii wszystkie przedmioty określone w paragrafie l niniejszego artykułu a stanowiące prawnie majątek publiczny, usunięty po dniu 4 listopada 1918 r. z terytorium odstąpionego Jugosiawii na mocy niniejszego Traktatu, a tak że przedmioty odnoszące się do wyżej wymien ionego terytorium p rzekazane Włochom przez Austrię i Węgry w wykonaniu traktatóvr pokojowych podpisanych w Saint Ger main dnia 10 września 1919 r. i w Trianon d..'1ia 4 c~erwca 1920 r. oraz Konwencji zawartej pomiędzy Austrią i Włochami, p odp isanej w Wiedniu dnia 4 maja 1920 r. 3. Jeżeli , w poszczególnych wypadkach, Włochy nie mogą zwrócić Jugosławii przedmiotów określonych w paragrafach 1 i 2 niniejszego artykułu, Włochy zobowiązują się do przekazania Jugosławii przedmiotów tego samego rodzaju i mniej więcej tej samej wartości co przedmioty usunięte, o ile takie przedmioty można będzie otrzymać we Włoszech. A r t y kuł 13 Zaopatrzenie w wodę gminy Goryzia i jej okolic uregulowane zgodnie z przepisami zawartymi w załączniku V. będzie Patmos, ' Lipsos (Lipso), Simi (Symi), Cos (Kos) i Castellorizo, wraz z pobliskimi wysepkami. . 2. Wyspy te będą i pozostaną na przyszłość zdemilitaryzowane. 3. Formalności i warunki techniczne przekazania tych wysp Grecji określi układ pomiędzy Rządami Zjednoczonego Królestwa i Grecji; zostaną przedsię­ wzięte środki mające na celu zakończenie ewakuacji obcych wojsk najpóźniej w ciągu dziewięćdziesięciu dni od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu. . CZĘse KLAUZULE POLITYCZNE Dział I - Grecja (Klauzule specjalne) A r t y kuł Klauzule ogólne A r t y kuł 15 Włochy przedsięwezmą wszelkie środki konieczne do zapewnienia wszystkim osobom pozostającym pod ich jurysdykcją, bez różnicy rasy, płci, języka lub wyznania, korzystanie z praw człowieka i wolności podstawowych, włącznie z wolnością wypowiadania się, wolnością prasy i publikacji, wolnością kultu religijnego, wolnością przekonań politycznych i zgromadzeń publicznych. A r t y kuł 16 Włochy nie będą prześladować ani uciskać obywat eli włoskich członków sił zbrojnych, jedynie z tego powodu, że w okresie pomiędzy 10 czerwca 1940 r., a datą wejścia w życie niniejszego Traktatu wyrażali oni swoją sympatię dla sprawy Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych lub też prowadzili jakąś dz!ała lność na rzecz tejże sprawy. A r t y kuł 17 Włochy, które stosownie do artykułu 30 Układu o Zawieszeniu Broni, przed sięwzięły środki celem rozwiązania istni ejących we 'Włoszech organizacji faszystowskich, zob ow iązują się do niedopuszczenia do pon own ego p owstania na ich t erytorium organizacy j tega rodzaju, posiadających charakter polityczny, wojskowy lub półwojskowy a, których celem jest pozbawienie ludu jego praw demokratycznych. A r t y kuł 18 Włochy zobowiązują się uznać pełną moc Traktatów Pokoju z Rumunią, Bułgarią, Węgrami i Finlandią uraz inne układy i porozumienia mające na celu przy;' wrócenie pokoju, które już zostały zawarte lub które będą zawarte przez Mocaz:stwa Sprzymierzone i Stowarzyszone w sprawie Austrii, Niemiec i Japonii. Dział Dział V - II II - Obywatelstwo Prawa cywilne i polityczne 14 1. Włochy odstępują Grecji na prawach pełnej suwerennOSCl l1lze] wyliczone wyspy Dodekanezu, a mianowicie: Stampalia (Astropalia) Rhodes (Rhodos), Calki (Kharki), Scarpanto, Casos (Casso), P iscopis (Tilos), Misiros .<Nisyros), Calimnos (Kalymnos), Leros, A r t y kuł 19 1. Obywatele włoscy, którzy w dniu 10 czerwca 1940 zamieszkiwali na terytorium, na mocy niniejszego Traktatu odstąpionym przez Włochy innemu państwu, a także ich dzieci urodzone po tej dacie, nab!idą, z za- 4. Przepisy odnoszące się do ' skutku opcji na . polostrz'eżeniem przepisÓw zawartych w ·-paragrafie następ­ nym, obywatelstwo tego państwa, któremu dane tery- ' żenie prawne żon i dzieci, określone w paragrafie 2 torium zosf~łó odstąpione, oraz ' będą korzystali z pełni artykułu ' 19, będzie się stosować do osób wymieniopraw cywilnych i politycznych zgodnie z ustawodaw- nych w artykule niniejszym. 5. Przepisy paragrafu 10 załącznika XIV n iniejstwem, jakie to państwo ogłosi w tej sprawie w t erminie trzymiesięcznym od wejścia w życie niniejszego szego Traktatu, dotyczące przewozu majątku osób, któTraktatu. Nabycie obywatelstwa państwa zaintereso- re opt.ował y na rzecz Włoch, odnoszą się analogicznie wanego pociągnie za sobą utratę obywatelstwa włoskie­ do przewozu majątku osób, które optowały na rzecz Jugosławii na warunkach przewidzianych w artykule go. 2. Rząd państwa, któremu dane terytorium zostało niniejszym. odstąpione, przedsięweżmie w terminie trzech miesięcy od wejścia w życie niniejszego Traktatu odpowiednie Dział lU Wolne Terytorium Triestu środki ustawodawcze celem zapewnienia wszystkim osobom wymienionym w paragrafie, I, ,które ukończyły A r t y kuł 21 18 lat (oraz osobom pozostającym w "związkach mał­ żeńskich, bez wzgl ę du na to czy osiągnęły ten wiek 1. Na mocy niniejszego artykułu zostaje ustanoczy nie) i których językiem zwykle ' używanym jest wioneWolne Terytorium Triestu, którego obszar jest j ęzyk włoski, prawa optowania na rzecz Włoch w terogrąniczony przez Mor ze Adriatyckie oraz granice minie jednego roku od chwili wejścia w życie niniejokreślone w artykułach 4 i 22 niniejszego Traktatu. szego Traktatu. Wszystkie osoby, które będą optowały w ten sposób, zachowają obywatelstwo włoskie; co do Wolne Terytorium Triestu zostaje uznane przez Moosób tych będzie się uważało, że nie nabyły -obywatel- carstwa Sprzymierzone i Stowarzyszone oraz vVlochy, stwa tego , państwa, któremu dane t erytorium zostało które , to P aństwa układają się, że jego nienaruszalność i niepodległość zostaną zapewnione przez Radę Bezodstąpione. Optowanie ze strony męża nie pociągnie za sobą pieczeństwa Na rodów Zj ednoczonych. 2. Władza suwerenna Włoch na obszarze Wolnego opcji żony. Opcja ze strony ojca lub w wypadku jego Terytorium Triestu, określonym w paragrafie 1 niniej~ śmierci opcja ze strony matki, pociągnie za sobą automatycznie opcję wszystkich dzieci, które nie ukończyły szego artykułu, ustanie z ch wi lą wejścia w życie niniejszego Traktatu. . 18 lat, a nie pozostają w związkach małż eńs kich. 3. Państwo, któremu dane terytorium zostało od3. Od chwili, kiedy usianie władza suwerenna stąpione, będzie mogło wymagać, aby osoby, które Włoch na wyżej wymienionym obszarze, Wolne Teryskorzystały z prawa opcji, przesiedliły się do Włoch torium Triestu będzie administrowane zgodnie z przew terminie jednego roku od daty opcji. pisami zawartymi w akcie odnoszącym się do ustroju 4. Państwo, któremu dane terytorium zostało odstą­ t y mczasowego, sporządzonym przez Radę l'.1inistrów pione, zapewni, zgodnie ze swymi prawami podstawo- Spraw Zagranicznych i zatwierdzonym przez Radę wymi, wszystkim osobom znajdującym się na tym tery- Bezpieczeństwa . Akt ten pozostanie w mocy aż do da ty, torium, bez ró żnicy rasy, płci, języka lub wyznania, którą Rada B ezpi eczeństw a wyznaczy jako termin wejkorzystanie z praw człowieka i wolności podstawo- ścia w życie zatwierdzonego przez siebie Sta łego Stawych, włącznie z wolnością wypowiadania się, wolno- tutu. Pocz ąwszy od tej daty Wolne Terytorium będzie ści ą prasy i publikacji, wolnością kultu religijnego, rządzone na mocy postanowień tego Stałego Statutu. wolnością przekonań politycznych i zgromadzeń pubTeksty St a łego Statutu oraz aktu odnoszącego się do licznych. ustroju tymczasowego znaj dują się w zał ącznik ach VI i VII. 4. Wolne Terytorium Triestu nie będzie uważane A r t y kuł 20 za t erytorium odstąpione w rozumieniu artykułu 19 1. W ciągu jednego roku od chwili weJSCla w życie i załącznik a XIV niniejszego Traktatu. niniejszego Traktatu obywatele włoscy, którzy ukoń­ 5. Wł ochy i Ju gosławia zobowiązują się do udzieczyli 18 lat (względnie osoby pozostające w związkach lenia Wolnemu Terytorium Triestu gwarancji, okremałżeńskich, bez w zględu na to, czy osiągnęły ten wiek ślonej w załączniku IX .. czy nie), których językiem stale ' używanym jest jeden z języków jugosłowiańskich (serbski, chorwacki lub A r t y kuł 22 słowiański), a których miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium włoskim, będą mogli otrzymać obyGranicę p omiędzy Jugosławią a Wolnym Terytowatelstwo jugosłowi ańskie , j e żeli władze ju gosłowia ń­ rium Triestu u stala się w sposób następujący: skie przychylą się do ich wniosku, który winien być 1. Nowa granica wychodzi z punktu, położonego złożony przedstawicielowi dyplomatycznemu lub konna gra'n icy administr acyjnej, d zie lą ce j prowincję Gosularnemu Jugosławii we Vlloszech. rycji i Triestu, w odległości mniej więcej 2 kilometrów 2. W wypadku tym Rząd Jugosłowi a ński p rześ le na półn? cny wschód od wsi San Giovanni i mniej więcej 0,5 kilometra na północny zachód od koty 208, Rządowi Włoskiemu drogą dyplomatyczną spisy osób, które w ten sposób n aby ły obywatelstwo jugosł owiaą­ a stanowiącego zbieg granic Ju gosławii, Włoch IWol.., skie. Osoby, wymienione VI tych spisach, utracą oby- n ego T erytorium Triest u; biegnie ona wzdłuż tej grawatelstwo włoskie od daty tego urzędow ego zawiado- nicy administracyjnej aż do góry Lanaro (kota 546) mienia. .a stamtąd w kierunku południowo wschodnim aż do 3. Rząd Włoski będzie mógł wymagać, aby osoby góry Cocusso (kota 672), przechodząc przez kotę 461, te przesiedliły się do Jugosl:awii w terminie jednego Meducię (kota 475), M<:mte dei Pini (kota 476) i kotę roku od daty wyżej wspomnianego urzęd~:rwego zawiado- 407, przecinając szosę Nr 58, łączącą "Triest z Sesana" mienia. W odległości mąiej więcej 3,3 kilometra na południowy zachód od tego miasta, pozostawiając po stronie wschodniej wsie Vogliano i Orle oraz po stronie zachodniej, w odległości około 0,4 kilometra, wieś ZoIla. 2. Od góry Cocusso linia graniczna biegnie w dalszym ciągu w kierunku południowo wschodnim, pozostawiając po stronie zachodniej wieś Grozzana, dochodzi do góry Goli (kota 621) a stamtąd, skręcając w kierunku południowo zachodnim, przecina drogę TriestCosina w kocie 455 oraz linię kolejową w kocie 485, przechodzi przez koty 416 i 326, pozostawiając. po stronie Jugosłowiańskiej wsie Beca i Castel, przecma drogę Ospo-Gabrovizza d'Istria w odległości około 100 metrów na południowy wschód od Ospo; stamtąd linia graniczna przecina rzekę Rizana a następnie drogę Villa Decani - Rissano w punkcie położonym o około 350 metrów na zachód od Risano, pozostawiając po stronie Jugosłowiańskiej wieś Rosario oraz drogę łącz ą cą Risano z San Sergio; stamtąd linia graniczna, przechodząc przez koty 285 i 354, dochodzi do skrzyżowania dróg, położonego mniej więcej o 1 kilometr na północny wschód od koty 362. 3. Stamtąd linia graniczna dochodzi do punktu położonego mniej więcej o 0,5 kilometra na wschód od wsi Cernova, przecinając rzekę Dragogna w odległoś ci około 1 kilometra na północ od tej wsi, pozostawiając po stronie zachodniej wsie Bucciai i Truscolo a po stronie wschodniej wieś Tersecco, a stamtąd skręca w kierunku południowo-zachodnim, na południowy wschód od drogi łącząc ej wsie Cernova i Chervoi, odbieg ając od tej drogi w odległości 0,8 kilometra na wschód od wsi Cucciani, stamtąd biegnie na ogół w kierunku południowo- południowo-zachodnim, przechodząc o około 0,4 kilometra na wschód od góry Braico i o mniej więcej 0,4 kilometra na zachód od wsi Sterna Filaria, pozostawiając po stronie wschodniej drogę ł ą czącą tę wieś z Piemonte, przechodząc o około 0,4 kilometra na zachód od miasta Piemonte i około 0,5 kilometra na wschód od miasta Castagna, oraz dochodząc do rzeki Quieto w punkcie położonym w odległości około 1,6 kilometra na południowy zachód od miasta Castagna. 4. Stamtąd linia graniczna biegnie wzdłuż głównego uregulowanego łożyska Quieto aż do ujścia tej rzeki i, przecinając Porto deI Quieto, dochodzi do otwartego morza w punkcie jednakowo odległym od wybrzeża ,W olnego Terytorium Triestu oraz wybrzeża jugosło­ wiański e go. Mapa, do której odnosi się ten opis, znajduje się :w załączniku 1. Dział IV - Kolonie włoskie A r t y kuł 23 Dział V - Interesy szczególne Chin A r t y kuł Włochy zrzekają się korzyść Chin wszystkich z pos ta nowi e ń Prot o kółu Końcowego podpisanego w Pekinie dnia 7 września 1901 r. wraz z wszystkimi załącznikami, notami i dokumentami uzup e łniającymi oraz u zna ją, że odnośnie Włoch wyżej wymieniony Protokół, załączniki, noty i dokumenty utraciły moc prawną. Włochy zrzekają się również wszelkich roszczeń o odszkodowanie z tego tytułu. przywilejów i korzyści na 24 wynikających A r t y kuł 25 \ Włochy zgadzają się na unieważnienie umowy zawartej z Rządem Chińskim, na mocy której zost a ła ustanowiona koncesja włoska w Tiensinie, oraz zgadzają się na przekazanie Rządowi Chińskiemu wszelkich dóbr i archiwów, dotyczących administracji tej koncesji. A r t y kuł 26 Włochy zrzekają się na korzyść Chin praw przyznanych im odnośnie koncesyj międzynarodowych w Szanghaju i w Amoy oraz zgadzają się na przekazanie Rządowi Chińskiemu zarządu i kontroli nad tymi koncesjami. Dział VI - A r t y Włochy stwa nia. uznają Albańskiego Albania kuł 27 suwerenność i zobowiązują się A r t y kuł 28 i niezawisłość Pań­ do ich szanowa- Włochy uznają, że wyspa Saseno stanowi częsc terytorium albańskiego i zrzekają się wszelkich roszczeń do tej wyspy. A r t y kuł 29 Włochy zrzekają się formalnie na korzyść Albanii wszelkich dóbr (z wyjątkiem nieruchomości zwykle zajmowanych przez placówki dyplomatyczne lub konsularne), wszelkich praw, koncesyj, interesów oraz korzyści wszelkiego rodzaju w Albanii, należących do Państwa Włoskiego lub do włoskich instytucyj o charakterze półpublicznym. Włochy zrzekają się również wszelkich roszczeń do interesów specjalnych lub wpły­ wów szczególnych w Albanii, nabytych w wyniku agresji z dnia 7 kwietnia 1939 r. lub na mocy traktatów i układów zawartych przed tą datą. Klauzule ekonomiczne niniejszego Traktatu, będące podstawą uprawnień Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych, będą się odnosiły do innych dóbr wło­ skich oraz do innych stosunków gospodarczych pomiędzy Albanią i Włochami. 1. Włochy zrzekają się wszelkich praw i tytułqw do posiadłości włoskich w Afryce, to jest do Libii, Erytrei oraz Somali włoskiego. 2. Wyżej wymienione posiadłości pozostaną pod obecnym zarządem aż do czasu, kiedy ich los zostanie definitywnie ustalony. 3. Ostateczny los tych posiadłości będzie określo­ ny na mocy wspólnego porozumienia Rządów Stanów Zj ednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związku Radzieckiego w ciągu jednego roku A r t y kuł 30 od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu, zgod- nie ze wspólną deklaracją tych Rządów z dnia 10 luteObywatele włoscy w Albanii będą korzystali z tago 1947 r., której tekst zamieszczony jest w załączni­ kich samych praw jak obywatele innych Państw ku XI. obcych; jednakże Włochy uznają ważność wszelkich g kroków, podjętych przez Albanię celem uniewazmenia , lub zmiany koncesji lub praw szczególnych, przyznanych obywatelom włoskim, pod w arunkiem, że kroki t e zostaną przedsięwzięte w t erminie jednego roku od chwili w ejścia w życie niniejszego Traktatu. A r t y ku ł 31 Włochy użnają za ni eważne i niebyłe wszelkie i porozumienia zawarte pomiędzy Włochami a władzami ustanowionymi przez Włochy w Albanii pomięd zy dniem 7 kwietni8. 1939 r. a dniem 3 września 1943 r. , układy A r t y kuł v,Tszelkich kroków,których podjęcie Albania może uznać za konieczne celem potwierdzenia wyżej wymienionych zasad lub wprowadzenia ich w życie. VII - A r t y kuł 33 Włochy uznają suwerennosc l ni ez awisłość Państwa Etiopskiego i zobowiązują się do ich szanowania. A r t y kuł 34 Włochy zrzekają się formalnie na korzyść Etiopii wszelkich dóbr (z wyjątki e m nieruchomości zwykle zajmowanych przez placówki dyplomatyczne lub konsularne), wszelkich praw, int ef(~sów oraz korzyści wszelk iego rodzaju, nabytych w jakimkolwiek czasie w Etiopii przez Państwo Włos kie, a -także wszelkich dóbr o charakterze pó łp ublicznym, określonych w pal'agrafie 1 załącznika XIV niniejszego Traktatu. Włochy zrzekają się również wszelkich roszczeń do jakichkolwiek interesów specjalnych lub wpływów szczególnych w Etiopii. kuł 35 Włochy uznają ważność wszystkich środków, które Rząd Etiopski przedsięwziął lub przedsięweźmie w prz yszłości celem unieważnienia kroków, podjętych przez Włochy w stosunku do Etiopii po dniu 3 paździer­ nika 1935 r. względnie skutków tych kroków. A r t y kuł 36 Obywatele włoscy w Etiopii będą korzystali z takich samych praw j ak obywatele innych Państw obcych; j ednakże Włochy uzna ją ważność wszystkich kroków podjętych przez Rząd Etiopski, celem uni eważ ni enia lub zmi.any koncesyj lub praw szczególnych przyznanych obywatelom włoskim, pod warunkiem, że kroki te zostaną podjęte w terminie jednego roku od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu. A r t y kuł 37 W okresie 18 miesięcy od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu Włochy zwrócą wszelkie dzieła sztuki, przedmioty kultu religijnego, archiwa, oraz przedmioty o wartości historycznej, które należały do 38 Datą , począwszy od której postanowienia nmleJszego Traktatu będą się stosowały do wszystkich spraw i faktów wszelkiego rodzaju, będących źródłem odpowiedzialności Włoch lub obywateli wł os kich w stosunku do Etiopii, ustanawia się dzień 3 paździemika 1935 r. Dział VIII - Układy międzynarodowe A r t y kuł Włochy 39 zobowiązują się przyjąć wszelkie porozuzawarte lub mogą być zawarte odnośnie likwidacji Ligi Narodów, Stałego Trybu nału Sprawiedliwości Międzynarodow ej oraz Międzynarodowej Komisji Finansowej w Grecji. mienia, które w przyszłości Eti3pia A r t y kuł A r t y Etiopii lub jej obywateli a zostały przewiezione z Etiopii do Włoch po dniu 3 paźd ziernika 1935 r. 32 Włochy uznają ważność Dział ------ zostały A r t y kuł 40 Włochy zrzekają się wszelkich praw, wszelkich prawnych i wszelkich roszczeń wynikaj ą cyc~ z ustroju mandatowego lub z zobowiąz a ń wszelkiego rodzaju, wynikających z t ego ustroju oraz ·zrzekają się w szelkich praw specjalnych P a ństwa Włoskiego odnośnie j akiegokolwiek z terytoriów m andatowych. tytułów A r t y kuł Włochy u z nają 41 Aktu Końcowego Franc usko-Brytyjskiego z t ej samej daty, dotyczących statutu Tangeru, oraz wszystkie kroki, jakie Mocarstwa, będące sygnatariuszami powyższych dokumentów, mogą podją~ celem nadania im mocy prawnej. postanowienia z dnia 31 sierpnia 1945 r. i Układu A r t y kuł 42 Włochy zob owiązują się do uznania wszelkich uldadów, które zainteresowane Mocarstwa Sprzymierzone i Stowarzyszone będą mogły zawrzeć w przy s złości, celem wprowadzenia w traktatach, odnos z ących się do basenu Kongo, zmian zmi erzających do uzgodnienia tychże traktatów z Kartą Narodów Zjednoczonych, oraz uznają ważność tych układów. A r t y kuł 43 Włochy zrzekają si ę wszelkich praw i interesów, jakie mogą po siadać na mocy ar tykułów 16 Traktatu Lozallskiego podpisanego dnia 24 lipca 1923 r Dział IX - Traktaty dwustronne A r t y kuł 44 1. W terminie 6 miesięcy począws z y od wejścia w życie niniejszego Traktatu, każde z Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych poda do wiadomości 'W'łoch wykaz traktatów dwustronnych, jakie za wa rło z Włochami przed wybuchem wojny i co do których pragnie ich utrzymania w mocy lub wznowienia. Wszelkie postanowienia tych traktatów sprzeczne z Traktatem niniejszym zostaną jednakże uchylone. 10 2. Wszystkie traktaty, które staną · się przedmiotem tego rodzaju notyfikacji, zostaną zarejestrowane w .Sekretariacie Organizacji Narodów Zjednoczony ch, zgodnie z artykułem 102 Karty Narodów Zjednoczonyc~. :3. Wszystkie traktaty, określone w paragrafie ~, które nie staną się przedmiotem tego rodzaju notyflkacji, będą uważane za nie obowiązujące. CZĘŚĆ lU ZBRODNIARZE WOJENNI A r t y kuł 45 1. Włochy przedsięwezmą wszelkie kroki konieczne do zapewnienia zaaresztowania oraz wydania celem ich osądzenia: (
5. a)osób osk arżon yc h o popełnienie zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciw pokojowi lub ludzkości, aibo też o wydanie rozkazu ich popełnienia lub o wsoó łu dział w nich; (
6. b)obywateli każdego z Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszo:lych, oskarżonych o wykroczenie przeciw prawom w ł a~nego kraju przez popełnienie aktów zdrady lub przez współpracę z nieprzyjacielem w czasie wojny. 2. Na żądanie Rządu któregokolwiek z zainteresow anych Narodów Zjedn oczonych Włochy powinny pon adto zapewnić stawiennictwo w charakte rze świad­ ków takich osób, podle g ających ich jurysdykcji, których zeznania są konieczne do osądzenia osób określo­ Ilych w paragrafie 1 n iniejszego artykułu. 3. Wszelkie spory dotyc zą ce zastosowania postanowień paragrafów l i 2 niniejszego artykułu, winny b yć przedł oż one przez każdy zainteresowan y Rząd akred ytowanym w Rzymie Amb asa dorom Stanów Zj ednoczonych Ameryki, Francj i, Zjednoczonego Królestwa i Związku Rad zieckiego, którzy osiągną porozumienie w danej sprawie. cze jak i połączone w zespoły), kazamaty i forty wszelkich rodzajów, urządzenia ochronne dla personelu, sprzętu, zaopatrzenia 'i amunicji, wojsk?we obserViatoria i kolejki linowe, bez względu na . t6; jakie jest znaczenie tych urządzeń, stan ich konserwacji lub stopień modernizacji, oraz b ez względu na to, czy urzą­ dzenia te są metalowe, murowane, betonowe lub wydrążone w skale. 2. Zburzenie lub usun ięcie urządzeń wojskowych, przewidziane w paragrafie 1 powyżej obejmie pas szerokości 20 kilometrów od każdego z puktów leżących na linii granicznej określonej w niniejszym Traktacie . .Winno ono być ukończone w terminie jednego roku od chwili w ejś cia w życie niniejszego Traktatu. 3. Odbudowa tych fortyfika cyj i urządz eń jest wzbroniona. 4. (
7. a)Wzbroniona jest po wschodniej stronie granicy francusko-włoskiej budowa: stałych fortyfikacyj, w których mogłaby być zainstalowana broń zdolna wyrzucać pociski na terytorium francuskie lub na francuskie wody terytorialne; stałych urządzeń wojskowyci1, które mogłyby być wykorzystane do prowadzenia lub kierowania ognia na teryto rium francusk ie lub na francuskie wody terytorialne; stałych urz ądze ń lup składów aprowizacyjnych, wzniesiony ch jedynie celem obsługiwania wyżej wymienionych fortyfikacyj i urząd zeń. . (
8. b)Zakaz ten n ie dotyczy innych typów . fortyf ikacyj niest ałyc h lub koszar i u r ządzeń na powier zchni, przeznaczonych jedynie do utrzymywania p orz ą dk u wewnętrzn ego oraz lokalnej obrony granicy. 5. W pasie przybrzeżnym szerokości 15 kilometrów, ciągn ącym się od granicy francusko-włoskiej aż do południka 9030'E, Włochom nie będ zie wolno ani zakładać nowych baz lub stałych urząd zeń na użytek floty, ani też rozbudowywać baz lub urz ą dzeń już i stnie jących. Przepis ten nie stoi na przeszkodzie wprowadzaniu niewielkich zmian do urz ą dzeń nawigacyjnych już istn iejący ch , j ak również ich konserwacji, z zastrzeże­ niem, że zdolność ogólna tych urząd zeń ni.e zostanie zwiększona. C Z Ę Ś C I~LAUZ.ULE IV A r t y kuł 48 WOJSKOWE, MORSKIE I LOTNICZE Dział I - Okres obowiązywania A r t y kuł 46 Każda z klauzul wojskowych, morskich i lotniczych ninie jszego Traktatu pozostanie w mocy aż do czasu, , kiedy zosianie zmieniona całkowicie lub c zęści owo na mocy układu pomiędzy Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi a Włochami, względnie od chwili, kiedy Wło chy staną się członkiem Organizacji Narodów Zj ednoczonych, na mocy układu pomiędzy Radą Bezpi eczeństwa a V1ło c hami. Dział II - Ograniczenia ogólne A r t y kuł 47 l. (
9. a)System stałych \vłos kich fortyfik acyj i urz ą­ d ze"tl woj skowych wzdłuż granicy francus k o~włoskiej zostanie zburzony lub u s unięty wraz z całym wypos aż e niem wojenny m . (
10. b)P r zyj muje się, że , system ten obejmuje jedynie stanowiska dla a:rtylęrii j p~€,choty J~j:lrÓ\y?C?l}ojęp'Y,p~ 1. (
11. a)Wszelkie włoskie fortyfikacje i stałe urzą­ dzenia woj skowe wzdłuż granicy wl:o sko -jugosłowi a ń" skiej zostaną zburzone lub usun i ęte wraz z całym wypos_ążeniem wojennym. (
12. b)Przyjmuje się, że te fortyfikacje i urządzenia obejmują j edynie stanowiska dla artylerii i piechoty (zarówno pojedynczę jak i połączone w zespoły), k azamaty i forty wszelkich rodzajów, urz ądzenia ochronne dla p ersonelu, sprzętu, zaopatrzenia i amunicji, woj~ skowe obserwatoria i kolejki linowe, b ez względu na to, jakie jest znaczenie tych urządzell., stan ich konserwacji lub stopień modernizacji, oraz bez względu n a to, czy urządzenia te są metalowe, murowane, betonowe lub wydrążone w skale. 2. Zburzenie lub usunięcie urządz eń woj .. skowych, przewidziane p aragrafie l powyżej, obejmie pas szerokości 20 kilometrów od każ~ dego z pUl'lktóvv l e ż ą cy ch na linii granicznej, określonej wniriiejszym T r aktacie. Winno ono b y ć ukończone w terminie jednego roku od chwili w e jścia w życie n iniej szego Traktatu . 3. Odbudowa tych fortyfikacyj i urządze ń jest wzbroni<;m<lr . ", .r w " ----------------------~-------------------- 4. (
13. a)Wzbroniona jest po zachodniej stronie grani.cy włosko'-jugosłowiańskiej budowa: stałych fortyfikacyj , w których mogłaby być zainstalowana bro .ń zdolna wyrzucać pociski na terytorium jugosłowiańskie lub na jugosłowiańskie wody ter ytorialne; stałych urzą­ dzeń wojskowych, które mogłyby być wykorzystane do prowadzenia lub kierowania ognia na terytorium jugosłowiańs ki e lub na ju g osłowiańskie wody t erytorialne; stał ych urządz eń lub składów aprowizacy jnych w zniesionych jedynie celem obsługiwania wyż ej wymienio nych fortyfikacyj i urządze ń. (
14. b)Zak a z t en n ie dotyczy innych typów fortyfikacyj niestałych lub koszar i urz ą dzeń na powierzchni, przeznaczonych j edynie do utr zymywania porządku wewn ęt rzn eg o oraz lokalnej obrony granicy. 5. W pasie przybrzeż nym szer okości 15 k ilometrów, ci ągnącym się od g ranicy p omięd zy Wł och a mi a Jug osławią oraz pomi ę d zy Włochami a Wolnym Terytorium Triestu aż d o rów n ol eż nika 44°50'N, oraz na wyspach położonych wz dłuż tego pasa prz ybrzeżne go Włochom nie w olno b ędzie ani zakładać n owych b a z lub stałych urządzeń na użytek floty, ani też rozbudowywać baz lub ur z ąd ze ń ju ż istn i ejących. Przepis ten nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu niewielkich zmian do urządzeń i baz już istni e jących, jak również ich konserwacji, 7. zastrzeż eni em, że zdolno ść ogólna tych urządzeń i baz n ie zostanie zwiększona . 6. Na Półwyspie Apulijskim , na wschód od południka 17°45'E, Włochom nie wolno będzi e ani zakła­ dać żadnych stałych ur z ąd ze ń do użytku armii lądowe j, floty lub lotnictwa wojskow ego, ani t eż rozbudowywać urządzeń lUZ istniej ą cych. Przepis ten nie stoi na przeszkodzie wprowadzaniu n iewielkich zmian do urzą­ dzeń już istniejących, jak również ich konserwacji, z zastrzeżeniem, że zdolność ogólna tych urządzeń nie zostanie zwi ększona. W ka ż dym razie dozwolona bę­ dzie budowa koszar dla oddziałów koniecznych do utrzymywania porządku wewnętrznego oraz do lokalnej obrony granicy. A r t y kuł -----dzeń wojskowych lub 50 1. Na Sardynii wszystkie stałe pozycje artylerii ,Obrony wybrzeża wraz z ich wyposażeniem wojennym oraz wszystkie urządzenia do użytku floty wojennej położone w odległości mniejszej niż 30 kilometrów od francuskich wód terytor ialnych zostaną bądź przeniesione na t 2rytorium wł oskie na k ontynencie bądź zniszczone w t erminie j ednego roku od chwili w ej ścia w życie niniejszego Traktatu. 2. Na Sycylii i na Sardynii wszystkie stałe urzą­ dzenia oraz sprzęt przeznaczony do przechowywania i magazynowania torped, min morskich oraz bomb zo s taną bądź przeniesione na terytorium włoskie na kontynencie, bądź zniszczone w terminie jednego roku od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu. 3. Niedozwolone jest jakiekolwiek ulepszenie, rozbudowywanie lub odbudowywanie istniejących urzą- stałych fortyfikacji na Sycylii i na Sardynii; jednakże, z wyjątkiem stref w Sardynii Północnej, określonych w paragrafie 1 powyżej, mo~e mieć miejsce normalna konserwacja tych stałych urzą­ lub fortyfikacyj i tego sprzętu wojennego, jakie. tam są już zainstalowane. 4. Włochom nie będzie wolno wznosić na Sycylii i na Sardynii żadnych urządzeń lub fortyfikacji wojskowych albo przeznaczonych na użyt ek floty wojenn ej lub lotnictwa wojskowego, z wyjątkiem koszar dla oddziałów koniecznych dla utrzymania porządku wewdzeń nętrznego. A r t y kuł 51 Wło chom nie w olno będ zie posia dać, produkować lub dokonywać do ś wiad c z e ń z: 1) żadną bronią atomo w ą ; 2) żadnymi pociskami o n apęd z i e samoczyn nym lub kier owanymi na odległo ść , ani żadnymi urządzenia­ mi do wyrzucania t ego rodza ju pocisków (z wyjąt­ kiem torped lub wyrzutni tor pedowych, wchodzą­ cych w skład zwykłe go uzbrojenia okrętó w wojennych, do których posiadania Włochy są up rawnione na mocy niniejszego Traktatu); 3) żadnymi działami o zasi ęgu p rzekracz ających 30 kilometrów; . 4) żadnymi minami morskimi lub torpedami za opatrzonymi w mechanizm reag ujący na bodźc e , dzi a łają­ cymi na odl eg łość; 5) żadnymi "żywymi torpedami". A r t y kuł 52 Włochom zabrania się, na wł asnym terytorium lub poza jego granicami, nabywania materiału wojennego niemieckiego lub japońskiego, albo wyprodukowanego na podstawie planów niemie ckich lub japońskich, jak r ównież produkowanie materiałów tego rodzaju. A r t y kuł 49 1. . Pantellaria, Wyspy Pelagie (Lampedusa, Lampione i Linosa) oraz Pianosa (na Morzu Adriatyckim) będą i pozostaną na przyszłość zdemilitaryzowane. 2. Ich demilitaryzacja winna być ukOl'lczona w terminie jednego roku od chwili w ejścia w życie niniejszego Traktatu. A r t y kuł 11 Włochom 53 nie będzie wolno p r odukować lub posia- dać, z tytułu publicznego lub prywatnego, sprzętu wojen- nego w ilości większej lub odmiennego typu od tego, jaki jest koniec7.llY dla s ił zbrojnych, których posiadanie przez Włochy jest dozwolone na mocy działu III, IV i V poniżej. A r t y kuł 54 Łączna ilość ciężkich i średnich czołgów posiadanych przez włoskie siły zbrojne nie może przekraczać 200. A r t y kuł 55 W ż a dnym wypadku oficer lub podoficer byłej milicji faszystowskiej lub. byłej faszystowskiej armii republikańskiej nie będzie mógł być przyjęty w stopniu oficera lub podoficera do służby we włoskiej armii, flocie, lotnictwie lub oddziałach karabinierów, z wyjątkiem tych ludzi, którzy zostali zrehabilitowani przez odpowiednie wła dze i zgodnie z .prawem włoskim . Dział III - Ograniczenia dotyczące floty włoskiej A r t y kuł 56 1. Istniejąca flota włoska zostanie ograniczona do jednostek wyliczonych w załączniku XII A. 12 2. Dodatkowe jednostki, nie figurujące w zał ączni­ ku XII, a używane wyłącznie do usuwania min, będą n~ogiy być utrzymy\vane aż do końca okresu u suwama min, który zostan ie ustalony przez Centralną :Mię dzyna­ rodową Komisję Usuwania Min z Wód Europejskich . 3. W terminie 2 miesięcy, licz ąc od końca teg o okresu, te statki, które zostały wypoż yczone flocie w ło skiej przez inne Mocarstwa, zostaną zwrócone tym Mocarstwom a wszystkie inne jednostki dodatkowe zostaną rozbrojone i przerobione na użytek cywilny. A r t y kuł 57 1. Włochy przedsięwezmą następujące kroki w stosunk u do jednostek floty włoskiej wyszczególnionych w zał a czniku XII B: / aj wyżej w y mi.enione jednostki winny zostać oddane do dyspozycji Rządów Stanów Zj ednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związku Radzieckiego; (
15. b)okręty wojenne, które winny być wydane zgodnie z punktem (
16. a)powyżej, maj ą być wydane z pełnym wyposażeniem i w stanie gotowym do wszelkich operacji, z tym wszystkim, co jest konieczne do posługiwa nia się :znajdującą się na nich bronią, z pełnym zapasem części zamiennych oraz ze w szystkimi konie'c zn ymi d;:mymi t echnicznymi; (
17. c)wydanie ok rętów wojennych ' w yszczególnionych pow yżej winn o nastąpić w terminie trzech m.iesięcy od c:r wili wejścia w życie n iniejszego Traktatu, z wyj ą tkiem t "ch ok rętów k tóre nie mogą by ć doprowadzone do stan u używalności w terminie trzech miesię cy i co do któ:rych d ata wydania b ędzie mog ł a być odroczona przez Rząd y Czterech Mocarstw; ( ~ ) zapasy części wymiennych oraz materiału potrzeb nego do posługiwania się b ronią ckrętową, n ale ż ąc e rio okrętów wyszczególnionych powyze), winny b yć w miarę możn oś ci wydane w tym samy rn czasie, co i okrę ­ ty. U~upełnienie zapasów c zęści wymiennych oraz ma- łeri ału potrzebnego do p osługiwani a się b ronią ok rętow ą winno być wydane w ilościach i w terminach ustalonych przez Rządy Czterech Mocarstw, ale w każdym razie 'W terminie jednego r oku od chwili wejścia w życie niflie jszego Traktatu. 2. Szczegóły techniczne wydania i przekazania małeri ałów wymienionych powyżej zostaną ustalone przez Komisję Czterech Mocarstw, która zostanie powołana do tycia na mocy odr~bnego protokołu. 3 . . W wypadku, gdyby jeden lub więcej okrętów .... ymienionych w załączniku XII B, a podlegających wyrianiu, zaginął lub doznał szkody nie dającej się napraWiĆ przed przewidzianym terminem, Włochy bez wzgię­ cu na przyczynę zaginięcia lub uszkodzenia zobow ią ZUJą f;.2 w zamian za okręt lub okręty t ego rodzaj u wydać spoś­ ród wymienionych w załączniku XII A okręt lub okręty o takim samym tonażu . W tym wypadku okręt lub okrę­ ty zastępcze zostaną wybrane przez akredytowanych w Rzymie Ambasadorów Stanów Zjednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Zw i ązku Radzieckiego. . A r t y kuł łodzi podwodnych i okrętów wojenw stanie, nie nadającym się do s łużby, :Włochy zastosują następujące środki. Wyrnienlone ter- . 1. Odno śnie 58 ł'lych będących miny należy liczyć od d aty wejścia w życie niniejszego T raktatu: (
18. a)nawodne okręty wojenne w stanie pływnym, nie f igurujące w załączniku XII, łączn ie z pływnymi okręta­ mi woj ennymi b ędącymi w budowie, zostaną zniszczone lub u żyte na złom w t erminie dziewięci u miesięcy ; (
19. b)okręty wojenne w budowie znajdujące się w stoczni zos taną zniszczone lub użyte na złom w termime d ziewięciu miesięcy; (
20. c)łod z ie podwodne w stanie pływnym n ie fi gu rują... ce w załą cz niku XII B zostaną zatopione na pełnym mo .... rzu na głębokości nie mniejszej niż 100 sążni (162 metry) w terminie trzech miesięcy ; (
21. d)okręty wojenne, zatopione w portach włoskich lub w kanałach prowadzą cych do tych portów i utrud ... niające normalną żeglugę, zost a ną w terminie 2 lat zniszczone na miejscu albo też będą mogły być wydobyte. a następni e zniszczone lub u ż yte na złom; (
22. e)okręty woj enne, zatopione n a wodach włoskich na niewielkiej głębokości i n ie utrudniając e normalnej żeglugi, zostaną, w terminie jedn ego roku, doprowadzone do stanu uniemo ż liwiaj ącego ich w ydobycie; (
23. f)okręty wojenne, nadające się do przebudowy, a nie objęte definicją materialu w ojennego i nie figurujące w załączniku XII, b ędą mogł y być przebudowane na użyt e k cywilny, w przeciwnym razie winny być zniszczone w t erminie 2 lat. 2. V!ło chy zobo wi ązują się, przed zatopien iem lub zniszczeniem ok r ętó w w ojennych i łodzi podwodnych "vymienionych w paragrafie poprzednim, do wydobycia z nich w szelkiego sprzętu l wszelkich części, które mo g ą uzupełn i ć zapasy cz ęś ci zamiennych sprzętu, jakie mają być w ydane na mocy parag r afu 1 artyk u łu 57 celem zaopatrzen ia okrętów w ymienionych w załąc zniku XII B. Włochy będą również mogły, pod n adzorem akredytowanych w Rzymie Amba sa(~o _ ów Stanów Zjednoczonych Ameryki, . Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związk u Radzieckiego, wydobyć w szelki sprzęt i wszelk ie cz ęści zamienne nie m ają ce ch a rakteru ekwipunku wojskowego, a dające się łatwo prz erob ić na u żytek cywiln y w gospodarce włos kiej . A r t y kuł wolno budować, nabywać lub za .... jakichkolwiek okrętów liniowych. 2. Włochom nie wolno budować, nabywać i posłu... giwać się lotniskowcami, łodziami podwodnymi lub in" nymi okrętami mogącymi się zanurzać pod powierzchniE:" wody, łodziami torpedowymi lub innymi wyspecjalizowanymi typami okrętów przeznaczonych do ataku, ani tez prowadzić badań doświadczalnych nad tymi rodzaj a mibroni. 3. Łączna suma wyporności podstawowych wszystkich okrętów wojennych wchodzących w skład floty, włoskiej z wyjątkiem okrętów liniowych, włą cznie z okrę­ tami zn ajdującymi się w budowie, ale jaż spuszczonymi na wodę , nie może przekra czać 67.500 ton. 4. Zastępowanie prz estarzałych okrętów wojennych nowymi jednostkami b ędzie mogło być dokonywane w granicach tona żu wymienionego w paragrafie 3. Zastępowanie jednostek pomocniczych nie podlega żadn ym . . ' ograniczenlOm. 5. Włochy . zobowiązuj ą ' się do n ienabywa nia i niebudowania żadnego okrętu wojennego przed 1 stycznia. 1950 r. z wyjątkiem tych wypadków, gdyby zachodziła potrzeba zastąpienia jednost ki utraconej w sposób przy~ 1. mieniać Włochom nh~ 59 ---------------------------------- 13 padkowy, a nie będącej okrętem liniowym; w tym wy~ padku wyporność nowej jednostki nie może przekracza c o więcej niż 100/0 wyporności jednostki utraconej. 6. Terminy używane w artykule niniejszym są , dla celów niniejszeg"o Traktatu, zdefiniowane w załączniku XIII A. A r t y kuł 60 1. Stan liczebny floty włoskiej, nie lic ząc personelu lotnictwa m orskiego, nie mo że przekraczać 25.000 oficerów i marynarzy. 2. W okresie usuwania min, j aki zostanie ustalony przez Międzynarodową Ko mi sję Centralną Usuwania Min z Wód Europejskich, Włochy będą upoważnione do posługiwania się w t ym celu dodatkowym zespołem oIicerów i marynarzy, którego liczebność n ie może jednak przekrac zać 2.500 ludzi. 3. Stały personel floty, przewyższający stan liczebny określony w paragrafie l, zostanie stopniowo zmniejszony do liczb i w terminach wskazanych poniżej, z tym, że terminy te mają być liczone od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu: (
24. a)30.000 w terminie sześciu mies ięcy , (
25. b)25.000 w terminie dz iewię ciu miesięcy. W ciągu dwóch miesięcy od chwili ukończeni a usuwania· min przez flotę włoską, personel dodatkowy, ckreś­ lony w paragrafie 2, winien być zwolniony lub wcielony do stanów liczebnych wymienionych powyżej. 4. Poza personelem wspomnianym w . paragrafie 1 i 2 oraz personelem wojskowego lotnictwa morskiego , określon ym w paragrafie 65, nikt nie może w żadnej formie prze chodzić przeszkolenia związanego z flotą wojenną w r ozumieniu załącznika XIIIB. Dział IV - Ograniczenia dotyczące armii wło sk iej A r t y kuł ~~l Dzi lJ. ł V _. Ograniczenia d otyczące lotnict w:! wł3skiego A r t y kuł 64 1. Włoskie lotnictwo wojskowe łącznie z ca łym lotnictwem morskim zost.anie ograniczone do 200 ~amo­ lotów bojowych i wywiadowczych oraz do 150 sam)lotóvv transportowych, morskiej służby ratowniczej, ćwi­ czebnych (typu szkolnego) i ł ączności. Powyższe liczby ogólne obejmują równi eż aparaty rezerwowe. Z wyjąt­ klem samoL.tów bojowyt:h i wywiadowczych żaden inny samolot nie może posiad a ć u zbrojenia. Organizacja i uzbrojenie lotnictwa włoskiego oraz jego rozmieszczenie na terytor ium włoskim winny mieć na względzie wył ącznie zadania o cha rakterze wewnętrznym , potrzeby lokalnej obrony granic włoskich oraz obrony ~rz ed atakami .lotn iczymi. 2. Wło chom nie wolno będzie posiadać ani nabywać żadnego samolot u o charakterze bombowca i posiadającego wewnętrzne urząd zenia do przewozu bomb. A l' t Y kuł 65 1. Personel włoskiego lotnictwa wojskowego łącz­ nie z lotn ictwem morskim będzie ograniczony do stanu 25.000 ludzi, wliczając w to personel dowodz ący, jednostki bojowe oraz służbę pomocniczą. 2. Osobom, nie wchodzącym w skład włoskiego lotn ictwa wojskowego, nie wolno w żadnej formie przechodzić przeszkolenia lotniczego w rozumieniu załącznik a XIII B. A r t y kuł 66 Włoskie lotnictwo wojskowe, przekraczające stan liczebny określony w artykule 65 powyż ej , zostanie rozwiązane w t erminie sześciu miesięcy od daty wejścia w ży ci e niniejszego Traktatu. Dział VI - Przeznaczen ie sprzętu wojennego (określonego w załączniku XIII C) Armia włoska łącznie z oddziałami obrony granic A r t y kuł 67 będzie ograniczona do stanu 185.000 ludzi, wliczaj ąc w to personel dowodzący, jednostki bojowe i służbę pomocniczą, oraz do 65.000 karabinierów; w każdym razie stan liczebny obu tych grup będzie mógł odbiegać od podanego powyżej w granicach 10.000 ludzi, z zastrzeżeniem, że łączny ich stan nie może przekroczyć 250.000 ludzi. Organizacja i uzbrojenie włoskich sił lądowych oraz ich rozmieszczenie na całym terytorium włoskim winny mieć na względzie wyłącznie zadania o charakterze wewnętrznym, potrzeby lokalnej obrony granic włoskich oraz obrony przeciwlotniczej. A r t y kuł 62 Personel armii włoskiej, przewyższający stan liczebny określony w artykule 61, winien być zwolniony w terminie sześciu miesięcy od wejścia w życie niniejszego Traktatu. A r t y kuł 63 Osobom, nie wchodzącym w skład armii włoskiej lub oddziałów karabinierów, nie wolno w żadnej formie przechodzić przeszkolenia wojskowego w rozumieniu załącznika XIII .B; 1. Cały sprzęt wojenny pochod zenia włoskiego, z wyjątkiem wyposażenia sił zbrojnych, wyszczególnionych w Działach III, IV, V, zostan ie przekazany do dyspozycji Rządów Stanów Zjednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związku Radzieckiego zgodnie z instrukcjami, jakich te Rządy będą mogły udzielić Włochom. 2. Cały sprzęt wojenny pochodzenia alianckiego, z wyjątkiem wyposażenia sił zbrojnych wyszczególnionych w Działach III, IV, V, zostanie przekazany do dyspozycji zainteresowanego Mocarstwa Sprzymierzonego lub Stowarzyszonego zgodnie z instrukcjami, jakie Mocarstwo to udzieli Włochom. 3. Cały sprzęt wojenny pochodzenia niemieckiego lub japońskiego z wyjątkiem wyposażenia sił zbrojnych wyszczególnionych w Działach III, IV, V oraz wszelkie plany pochodzenia niemieckiego lub japońskiego, włącz­ nie z rysunkami technicznymi, prototypami, modelami doświadczalnymi oraz innymi istniejącymi planami, zostanie przekazany do dyspozycji Czterech Rządów zgodnie z instrukcjami, jakich Rządy te będą mogły udzielić Włochom. 4. Włochy zrzekają się wszystkich praw do sprzętu wojennego określonego powyżej i dostosują się do posta- nowI en mmeJszego artykułu w terminie jedn~go roku od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu, z zastrzeżeniem postanowień zawartych w artykułach 56, 57 i 58 powyżej. Włochy w terminie sześciu miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu dostarczą Czterem Rządom wykazy całego sprzętu wojennego podlegające­ 5. go wydaniu. Dział VII - Akcja zapobiegawcza przeciw zbrojeniom Niemiec i Japonii A r t y kuł 68 Włochy zobowiązują się ściśle współpracowoć z Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi celem uniemożliwienia Niemcom i Japonii przedsięwzięcia poza granicami terytorium niemieckiego i japońskiego kroków mających na celu ich ponowne zbrojenie się. A r t y k u I 69 WIochy zobowiązują się nie dopuścić ani do zatrudnIenia, ani do szkolenia na terytorium wloskim jakich bądź techników, wliczając w to personel lotnictwa wojskowego lub cywilnego, którzy są lub byli obywatelami niemieckimi lub japońskimi. A r t y k u I Włochy zobowiązują 70 się do ni:enabywania i nieprodukowania żadnych samolotów cywilnych wzoru niemieckiego lub japońskiego lub posiadających ważne elem enty produkcji lub pomysłu niemieckiego albo japoń­ skiego. Dział VI11 - Jeńcy Artykuł wojenni 71 14 c Z ĘS e V WYCOFANIE WOJSK SPRZYMIERZONYCH A r t y kuł 73 1. Wszystkie siły zbrojne Mocarstw Sprqmierzonych i Stowarzyszonych zostaną wycofane z Włoch w możliwie naj krótszym czasie, a w każdym razie w ostatecznym terminie dziewięćdziesięciu dni od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu. . 2. Wszelki majątek włoski, nie będący przedmiotem odszkodowań, a znajdujący się w posiadaniu sił zbrojnych Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych w momenciewejścia w życie niniejszego Traktatu, zostanie zwrócony Rządowi Włoskiemu w tym samym terminie dziewięćdziesięciu dni lub stanie się przedmiotem odpowiedniego odszkodowania. 3. Wszelkie aktywa majątkowe oraz sumy w gotówce, jakie w momencie wejścia w życie niniejszego Traktatu będą w posiadaniu sił zbrojnych Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych, a które były im dostarczone pod tytułem darmym przez Rząd WIoski, zostaną zwrócone temu Rządowi na tych samych warunkach, a w przeciwnym razie na dobro Rządu Włoskiego zostanie zapisana kwota odpowiedniej wysokości. CZĘśe VI ROSZCZENIA WYNIKŁE Z WOJNY Dział I - Odszkodowania A r t y kuł 74 A. Odszkodowania na rzecz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. 1. Włochy zapłacą Zw ią zkowi Radzieckiemu odszkodowanie wartości 100 milionów dolarów amerykań­ skich w okresie siedmiu lat od wejścia w życie niniej szego Traktatu. W czasie pierwszych dwóch lat nie będą miały miejsca żadne świadczenia obciążają ce bieżącą produkcję przemysłową. wojenni zostaną repatriowani możliwie w naj krótszym czasie stosownie do porozumień zawartych pomiędzy ka ż dym z Mocarstw, w którego niewoli znajdują się ci jeńcy, a Włochami. 2. Wszystkie koszty transportu włoskich jeńców wojennych, włącznie z kosztami wyżywienia, . od punktów zbornych wyznaczonych przez Rząd zainteresowanego Mocarstwa Sprzymierzonego lub Stowarzyszonego aż do punktu wjazdu na terytorium włoskim, będą obciążać 1. Włoscy jeńcy Rząd Włoski. Dział IX - Usuwanie min Artykuł 72 Z chwilą wejścia w życie niniejszego Traktatu Wło­ chy zostaną zaproszone na członka Komisji dla strefy śródziemnomorskiej, wchodzącej w skład Międzynarodo­ wej Organizacji Usuwania Min z Wód Europejskich; Wło­ chy !obowiązują się do zachowania do dyspozycji Centralnej Komisji Usuwania Min wszystkich swoich środ., ków służących do odminowania, aż do końca powojennego okresu usuwania min, jaki z osŁanie ustalony przez Komisję Centralną. 2. Dostawy z tytułu odszkodowań będą pochodzić z następujących źród eł : (
26. a)część włoskich instalacji i technicznych urządzeli przemysłowych przeznaczonych do produkcji sprzętu wojennego, które ani nie są potrzebne dla tych sił zbrojnych, jakie Włochom wolno będzie pos iadać, ani też nie dają się natychmiast dostosować do użytku cywilnego, a które zostaną usunięte z Włoch na mocy artykułu 67 niniejszego Traktatu: (
27. b)aktywa włoskie w Rumunii, Bułgarii i na Wę­ grzech, z zastrzeżeniem wyjątków wymienionych w paragrafie 6 artykułu 79; (
28. c)b i eżąca produkcja przemysłowa Włoch włącznie z produkcją przemysłów wydobywczych. 3. Ilość i rodzaj towarów, jakie mają być dostarczone, będą przedmiotem porozumieli pomiędzy Rządami Związku Radzieckiego i Włoch; wybór towarów i termin dostaw winien zostać ustalony w taki sposób, aby nie wpłynął ujemnie na gospodarczą odbudowę Włoch oraz nie. nakładał dodatkowych zobowiązań na inne Mocarstwa Sprzymierzone lub Stowarzyszone. Porozumienia zawarte na podstawie niniejszego paragrafu zostaną zakomunikowane akredytowanym w Rzymie Ambasadorom Stanów Zjednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związku Radzieckiego. -4. Związek Radziecki dostarczy Włochom na warunkach handlowych surowców or;łZ produktów, jakie Włochy normalnie importują, a jakie są konieczne do wytwarzania towarów mających . być przedmiotem ods z kodowań . Zapłata za te surowce i produkty nastąpi przez potrącenie ich wartości .od wartości towarów dostarczonych ze Związku Radzieckiego. 5. Czterej Ambasadorowie określą wartość aktywów włoskich, które mają być przekazane Związkowi Radzieckiemu. 6. Podstawą obliczeń do dokonania rozrachunku przewidzianego w artykule niniejszym będzie dolar amerykański według swego parytetu złot eg o z dnia 1 lipca 1946 r. to jest 35 dolarów za jedną uncję złota. B. Odszkodowania na rzecz Albanii, Etiopii, G recji i Ju gosławii. 1. Włochy zapłacą odszkodowanie następuj ąc ym Państwom: Albanii- w wysokości 5,000.000 dolarów amerykańskich; w wysokości 25,000.000 dolarów amery- Etiopii - k a ńskic h ; Grecji - w wysokości 105,000.000 dolarów amerykańskich; Jugosławii - w wysokości 125,000.000 dolarów amerykańskich. Sumy te zost aną zapłacone w okresie -: lat 0d wejw życie niniejszego Traktatu. W ciągu pierwszych 2 lat nie będą miały miejsca żadne świadczenia obci ą ża­ ścia jące bieżącą produkcję przemysłową· 2. Dostawy z tytułu odszkodowań będą pochodzić z następujących źródeł: (a ) część włoskich instalacji i technicznych urządzeń prz emysłowych przeznaczonych do produkcji sprzętu wojennego, które ani nie są potrzebne dla tych sił zbrojnych, jakie Włochom walno będzie posiad ~ć , ani też nie dają się natychmiast dm;~.osować 00 uży tku cywilnego, a które zostaną usunięte z Włoch na mocy artykułu 67 n inie iszego Traktatu : (
29. b)bieżąca produkcja przemysłowa Włoch włącznie z p :-odukcją przemydów wydobywczych; (
30. c)wszelkie inne r odzaje świadczeń w formie kapitału lub usłu g , z wyłączeniem aktywów włoskich, które zgf)(bie z postanowieniami a rtykułu 79 niniejszego Traktatu podpadają pod jurysdykcję P allstw wyliczonych w paragr afie 1 powyżej . Świadczenia wynikające z niniejszego paragrafu obejmują statki p asażerski e "Sa turnia" i " Vulcania" lub jeden z tych statków , w wypadku, gdy. po ustaleniu ich war to ści przez Czter ech Ambasadorów jedno z Państw wyliczonych w paragrafie 1 powyżej, w terminie dziewi ęć dzi es i ęciu dni z ażąda ich wydania. Świadczenia wynikaj ące z niniejszego paragrafu mogą równ ież obejmować nasiona. 3. Ilość i rod zaj tow a r ów, jakie mają być dostarczone, oraz usług, które powtnny być wyświ a dczone, bę­ dzie przedmiot em poro zumień pomi ęd zy Rzą dami Państw uprawnionych do odszkodowań a R ząde m Wło skim; wybór towarów i usług oraz termin świadczeń winny zostać u stalone w taki sposób, aby nie wpływały ujemnie na gospodarczą odbud owę Włoch oraz nie nakładały na inne Mocarstwa Sprzymierzone i Stowarzyszone dodatkowych zobowiązań. 4. Państwa u p rawnione do od szkodowań z b ieżącej produkcji wioskiej dostarczą Włochom na warunkach handlowych surow.c ów oraz produktów, jakie Włochy normalnie importują, a jakie są konieczne do wytwarzania towarów mających być przedmiotem od., 15 szkodowań. Zapłata za te surowce i produkty będzie , dokonana przez potrącenie ió wartoś~i od wartości towarów dostarczonych z tytułu odszkodowań . 5. Podstawą oblicze ń do dokonania rozrachunku przewidzianego w a rtykule niniej szym będzie dolar amerykańs~i według swego parytetu złoteg~ z dnia 1 lipca 1946 r., to jest 35 dolarów za jedną uncję złota. 6. Roszczen ia Państw wyliczonych w paragrafie l części B niniej szego artykułu, prze kraczaj ące sumy wymienione w tym paragrafie, zostaną zaspokojone z aktywów włoskich znajdujących si ę pod jurys dykcją danego Państwa na mocy artykułu 79 niniejszego Traktatu. 7. (
31. a)Czterej Ambasadorowie będą koordynować i kontrolować wykonanie postanowień części B niniejszego artykułu. Będą się oni po rozumiewać z szefami misji dyplomatycznych P aństw wymienionych w paragrafie 1 części B akredytowanymi w Rzymie oraz w razie potrzeby z Rządem Włoskim i będą udzielać rad stronom .zainteresowanym. Dla celów niniejszego artykułu Czterej Ambasadorowie zachowają swe funkcje aż do końca okresu dostaw z tytułu odszkodo wa ń, przewidzianego w paragrafie 1 cz ęści B. (
32. b)Celem uniknięcia .sporów lub zbiegu roszczeń o rozd zia ł produkcji i zasobów włoskich pomiędzy poszczególne Państwa, posiadające prawo do odszkodowań na mocy części B niniejszego ar tyk ułu, każdy Rząd, mający prawo do odszkodowań na mocy części B niniejszego artyk ułu oraz Rząd Włoski winny zawiadomić Czterech Ambasadorów o r o zpoczęciu rokowań, zmierzających do zawarcia porozumienia zgodnie z postanowieniami p aragrafu 3 powy żej, a ta kże o przebiegu rokowań. W wypadku powstania różnicy zdań w czasie trwania rokowań, Czterej Ambasadorowie bę­ dą uprawnieni do rozstrzygnięcia każdego zagadnienia prz e dłożonego im p r zez jeden z dwóch Rządów lub przez jakikolwiek inny Rząd, mający prawo do odszkodowań na mocy czę śc i B niniejszego artykułu. (
33. c)Porozumienia po ich zawarci u zostan ą podane do wiadomości Czterech Ambasadorów. Czterej Ambasadorowie mog ą zal e cić, aby porozumienie, k t óre n ie jest lub przestało b yć zgodne z zasada mi wyrażonymi w paragrafie 3 lub w ustępie (
34. b)p owyże j, zostało odpowiednio zmienione. C. P ostanowienia specjalne dotyczące dostaw przedterminowych. Zadne postanowienie części A i cz ęści B niniej szego artyk ułu nie wyklucza w okresie pierwszych dwóch lat świadczeó dokonywanych z produkcji bieżącej, a przewidzianych w paragrafie 2) (
35. c)części A i w paragrafie 2) (
36. b)części E, jeżeli świadczenia takie m a ją miejsce w wykonaniu porozumień zawartych pomiędzy R zą dem uprawnionym do odszkodowaft a Rządem Włoskim. D. Odszkod owania na rzecz innych Państw. 1. Roszczenia innych Mocarstw Sp rzymierzonych i Stowarzyszonych zo staną zaspokojone z aktywów włoskich, p o dl egaj ących jurysdykcji odnośnych Mocarstw na mocy artykułu 79 niniejszego Traktatu. 2. Roszczenia każdego Parlstwa, korzystaj ącego na mocy n iniej szego Traktatu z wło skich ustępstw ter ytorialnych, a nie wymienionego w części B niniejszego artykułu, zostaną ró wnie ż zaspokojone drogą przekazania danemu Pań stw u , bez świadcz e ń wza jemnych z jego strony, urządzeń i instalacji przemysłovvych, położonych na terenach odstąpionych, a służących dostarczaniu wody względnie wytwarzaniu i dostarczaniu gazu i prądu elektrycznego, a nal~ż_ących do jakiejkol- 16 ______________________________________ wiek Spółki włoskiej, której sied~iba znajduje się We została tam przeniesiona, oraz drogą przekazania wszelkich innych aktywów tych Spółek na t erytorium od stą pion ym. 3. Rz ąd Włoski przejmie odpowiedzialność, wynika jącą z zobowi ązań finansowych, zabezpieczonych hipoteczni e, uprawnień szczególnych oraz innych obcią­ żeń zwiazanych z t y mi maj ątka mi. :Włoszech lub E. Wynagrodzenie za majątek zabrany na rzecz od sz:<: odowań. Rząd Włoski zobowiązuje się wynagrodzić straty wszystkim osobom fizycznym i prawnym, których majątek na mocy postanowiell niniejszego artykułu został użyty na odszkodowania na r zecz państw obcych. w konkretnym wypadku Włochy nie morestytucji przedmiotów o wartości artystycznej, historyczn ej lub archeologicznej, stan owią ­ cych część dziedzictwa kulturalnego t ego z Narodóvv Zjednoczonych, z którego tery torium dane przedmioty zostały przez obywateli · włoskich albo przez włosk i e władze lub siły zbrojne w ywiezione siłą lub przy u ż y­ ciu przymusu, Wło chy z obowiązują się do przekazania danemu Narodowi Zjednoczonemu przedmiotów tego samego rodzaju lub mniej wi ęcej tej samej wartości, jak przedmioty wywiezione, o ile Włochy mogą przedmioty takie dostarc zyć . 9. Jeżeli głyby dokonać Dział In - Zrzeczenie się roszczeń A r t y kuł Dział II - przez Włochy 76 Restytucje ze strony ''',Iłoch A r t y kuł 75 1. Włochy przyjmują zasady d eklaracji Narodów Zjednoczonych z dnia 5 stycznia 1943 r. i w mo żliwi e najkrótszym czasie zwrócą majątek wywieziony z terytorium któregokolwiek z Narodów Zjednoczonych. 2. Obowiąz e k restytucji dotyczy wszystkich dóbr, daj ący ch s i ę zidentyfikować, a znajdujących się obecnie we Włoszech, które zostały siłą lub przy u życiu przymusu wywiezione z terytorium jednego z Narodów Zj ednoczonych przez jedno z Mocarstw Osi, bez w zglę ·­ du na to, drogą jakich dalszych transakcyj dobra te znal azły się w rękach ich obecnego posiadacza. 3. Rz ąd Włoski zwróci dobra, określone w artykule niniejszym , w dobrym stanie oraz pokryj e w szelkie koszty poniesione na t erenie Włoch w zwią zk u z r esty tucją , jak robocizny, materiałów i transportu. 4 . Rzą d Włosk i będzie współdziałał z Narodami Zjednoczonymi w odszukaniu i restytucji dóbr, które na mocy niniejszego artykułu tej restytucji podle ga ją, oraz dostarczy na własny koszt w szelkich potrzebnych ułatvviej1 . 5. Rz ąd Włoski przedsięweźmie konieczne kroki, maj ą ce na celu resty tu cję dóbr, określonych w artyk 1l1e mmeJszym , a znajdujących się na t erytorium P aJ1stW trzecich w posiadaniu osób, podlegających jurysdykcji wioskiei· 6. Żądanie restytucji w inno być przedłożone Rz ą­ dowi Włoskie mu przez Rząą. kraju, z którego t erytorium dane dobro zostało wywiezione, z tym, iż z akłada się, że tabor komunikacyjny b ędzie uważany jako wywieziony z terytorium, do którego n a leżał pierwotnie. Ządania restytucji w inny być przedłożone w terminie sz eśc iu mi esię cy od daty w ejścia w życie niniejszego .T raktatu. 7. Obowi ązek identyfikacji dobra oraz udowodnienia jego tytułu własności ciąży na Rz ądzie , domagają~ym się restytucji, zaś na Rządzi e Włoskim spoczywa obo w i ązek udowodnienia, że dane dobro nie zo5tal0 wywiezione siłą lu b przy użyciu przymusu. 8. Rz ąd Wło sk i zwróci Rz ą dowi każdego z zainteresowanych Narodów Zjednoczo!1ych wszelkie złoto monetarne, które stało się przedmiotem łupu włoskiego lub zostało bezprawnie zabrane do Włoch , wz g l ędni ~ wyda ka żdem u z zainteresowanych R zą dów Narodów Z jednoczonych ilość złota równą, c.o do w agi i co do p róby, ilości złu uionej lub b ezprawnie zabranej. Rzą d IWłosk i uznaje, że zobowią zanie to jest niezależne od Jakichkolwiek innych przelewów lub wywiezienia zło­ ta · z t erytorium włoski ego In korzyść innych I\'[ocarst w Osi lub p ańs tw neutralnych. 1. Włochy, w imieniu Rządu Włoskiego i obywateli wło skich, zrzekają się dochodzenia wobec Mocarstw S przymierzonych i Stowarzyszonych wszelkich roszczeń jakiegokolwiek rodzaju, wynikających b ezpośrednio z wojny lub z kroków podjętych w wyniku istnienia w Europie po dniu 1 września 1939 stanu wojny, b ez względu na to, czy zainteresowane Mocarstwo Sprzymierzone lub Stowarzyszone było w danym czasie w stanie wojny z Włochami, czy nie. Zrzeczenie to obejmuje: (
37. a)roszczenia odnoszące się do szkód i strat poniesionych w wyniku akcji sił zbr ojnych lub władz Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych; (
38. b)roszczenia wynikające z obecności, operacyj, lub akcji sił zbrojnych lub władz Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych na terytorium włoskim; (
39. c)roszczenia odnoszące się do postanow ie ń i zarządzeń S ą dów Kaperskich Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych z tym, iż Włochy uznają za ważne i posiadające moc wykonawczą wszelkie postanowienia i zarządzenia wyżej wymienionych Sądów Kaperskich, wydane w dniu 1 wrze śnia 1939 r. lub po tej dacie, a d oty cząc e statków włoskich, towarów włoskich lub zapłaty kosztów ; (
40. d)roszczenia wynikające z wykonywania praw strony wojuj ącej lub z kroków p:czedsięwziętych celem . wykonania tych praw. 2. Postanowienia n iniejszego artykułu wykluczą całkow i cie i ostatecznie w szelkie roszczenia z wyż e j w y mienionych tytułów, które to r oszczenia zostają uznane za wygasłe, bez w zgl ędu na strony zainteresowane. Rz ąd Włoski zobowi ązuje się wypłacić w lirach słuszne odszkodowanie celem zaspokojenia roszc ze ń osób, którym siły zbrojne Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych znajdujące się na t erytorium włos­ kim zarekwiro wa ły towary lub usługi, a także roszcze11 wobec sił zbrojnych Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych, odnoszących się do szkód, wyrządzo­ nych na terytorium włoskim, a n ie wynikłych z dzi.ałań wojennych. 3. Wło chy, w imieniu Hządu Włosk iego i obywateli włoskich, zrzeka ją się równ ież dochodzenia wobec jakieg okolwiek z )'Tarodów Zj ednoczonych, który zerwał stosunki dy plomatyczne z Wł oc hami i który w spół­ praco wa ł z Mocarstwami SprzymiEY.zonymi i Stowa. rzyszonymi, wszelkich roszczeń, określonych w p{ragrafie 1 ni niejszego artykułu. 4. Rzqd Włóski przyj mie ca łkowitą odpowiedzi aln o~ć za wszystkie alianckie wojskovve śro dki obiegowe, f"~~t 0 YVan~ \ve Vilosz!?ch prz'2Z alic:.nckie '~lłEldze \lJoj s kowe, włącznie z w szelkimi środkami obiegowymi 17 '- tego rodzaju, znajdującymi się w obiegu w chwili wejścia w życie niniejszego Trakto.tu. 5. Zrzeczenie się przez Włochy roszczeń, określo­ nych w parag rafie 1 niniejszego artykułu, obe jmuje wszelkie roszczenia odnoszące się do k roków, podj ę­ tych przez którekolwiek z Mocarstw Sprzymierzonych i Stowar zyszonych w stosunku do statk ów włoskich pomiędzy dniem 1 września 1939 r. a datą wejśc ia w życie niniejszego Traktatu, jak również wszelkie roszczenia i wierzytelności, wynikające z pozostaj ą cych w mocy konwencyj w sprawie jeńców wojennych. 6. Postanowienia niniejszego artykułu nie mo gą być interpretowane jako naruszające praw:'! wł asności kabli podmorskich, które w chwili w ybuchu wojny stanowiły własno ść Rządu Włosk iego lub obywateli włoskich. Paragraf niniej szy nie . stoi na przeszkodzie zastosowaniu do kabli podmorskic:1 postanowień artykułu 79 i załącznika XIV. Art' y . kuł 77 1. Od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu, majątek Państwa Włoskiego oraz obywateli włos­ kich, znajdujący się na terenie Niemiec, przestanie być uważany za majątek nieprzyjacielski i wszelkie ograniczenia wynikające z jego charakteru nieprzyjacielskiego zost a ną uchylone. 2. Dający się zidentyfikować majątek Pa ństwa Włoskiee o oraz obywateli włoskich, który zostal siłą lub przy u ż yciu przymusu wywieziony z terytorium włoskiego i przewieziony na teren Niemiec przez niemieckie siły zbrojne lub władze niemieckie po dniu 3 września 1943 r., podlega restytucji. 3. Przywrócenie praw własności or az restytucja majątku włosk ie go w Niemczech zostaną dokonane zgodnie z zarządzeniami, wydanymi przez Mocarstwa okupujące Niemcy. 4. Włochy zrzekają się, w imieniu własnym oraz obywateli włoskich, wszelkich ro szc zeń wobec Niemiec i obywateli ni emieckich, nie za8pokojonych do dnia 8 maja 1945 r. z w yjątk ieE1 ros zczeń , wynikających z umów i inny ch zo b owi ąza ń, ważnych przed dniem 1 września 1939 r. oraz z praw n abytych przed tą datą, co nie uchybia postanowieniom okre ślony m powyze) oraz żadnym innym postanowieniom, jak ie :Mocarstwa okupuj ące Niemcy mogą powziąć na korzyść Wło c h i obywateli włoskich. Przyjmuje się, że zrzeczeni.e to €Junasi się do wie rzy telno ś ci, do wszelkich roszczeI'i. o charakterze m iędzyna rodow y m, odnoszących się do porozumień zawartych w czasie w ojny, oraz do wszelkich ro szcze ń dotyczący ch szkód i strat poniesionych podczas wojny. 5. Włochy zobowiązują się do podj ęcia wszelkich kon iecznych kroków celem ułatwienia przelewu dóbr. niemieckich, znajdujących się we Włoszech, je żeli p rzelewu takiego z ażąda jakiekolwi.ek z Mocarstw okupujących Niemcy, a posiadających prawo dysponowania majątkiem niemieckim we Włoszech. cZĘŚĆ MAJĄTKI, Dział I - Majątki Narodów Zjednoczonych we Włos zech A r t y kuł 1. Wło chy, przywrócą VII PRAWA I INTERESY 78 o ile nie uczyniły t.ego dotychczas, w;;zystkie i stniejące we Włos zech prawa i interesy prawne Narodów Zjednoczonych i ich obywateli według stanu z dnia 10 czerwca 1940 r . oraz zwrócą tym Narodom Zjednoczonym i ich obywatelom w stanie, w j akim Sf'ę one zna jdują o:J2cnie, wszelkie majątki, m-.leżące do nich, a znajdujące się we Wło­ szech . 2. Rzą d \Vłoski zwróci wszelki e maj ątk i, prawa i interesy, określone w artykule niniejszym, wolne od wszel kich hipotek lub jakichkolwiek innych ci ęż arów, jakimi mo gł y one zostać obciążone z powodu wojny, oraz b ez pobierania z tytułu restytucji jakichkolwiek opłat na r zecz Rządu W łoskiego. Rząd Włoski uniewa ż ni wszelkie kroki, łączn ie z zajęciem, sekwestrem lub kontrolą, przedsięwzięte w stosunku do majątków Narodów Zjednoczonych w okresie pomięd z y dniem 10 czerwca 1940 r. a datą wejścia w ży cie niniejszego Traktatu. W wypadk u, gdyby dany majątek nie został restytuowany w terminie szesclU miesięcy od chwili wejścia w życie niniejszego Trakta tu, odpowiednie żądanie winno być przed łożone władzom włoskim, w ostatecznym terminie 12 mi e sięcy, licząc od tej samej daty, z wyjątkiem wypadków, w których strona wyst ęp ująca z żądaniem może ud ow odnić , że nie możli­ wo ścią było przedstawienie swego żądania w tym terminie. 3. Rz ąd Włoski uniewRzm przeniesienia w'ł asności, doty czące majątków, p r aw i interesów ja kiegokolwiek rod zaju, n al eż ąc y c h do obywateli Narodów Zjednoczonych, o ile takie p rzeni esienia własno ś ci miały miejsce w czasie wojny w wyniku użycia siły lub przymusu ze strony Rządów Mocarstw Osi lub ich organów. 4. (
41. a)Rząd Włoski będzie odpowiedzialny za przekazanie w całkowicie dobrym stanie majątków restytuowanych obywatelom Narodów Zjednoczonych, na mocy paragrafu 1 n iniejszego artykułu. W wypadku, , gdy majątek nie może być zwrócony lub gdy w wyniku wojny obywatel któ re goś z Narodów Zjednoczonych doznał 've Włoszech szkód lub strat majątkowych, Rz ąd Włosk i wypła ci właścicielowi odszkodowanie w li rach, nie pr zewyż szające dwóch trzecich sumy, niezbędnej w chwili jej wypłacania, albo do nabycia przez poszkodowanego mająt k u takiej samej wartości, albo do wyrów nania poniesionej szkody lub straty. Vl żadnym wypa dk u obywatele Narodów Zjednoczonych n ie mo gą w sprawach odszkod owall być traktowani gorzej niż obywatele włoscy. (
42. b)Obywatele Narodów Zj ednoczonych, p osiadających, b ezpośredni o lub po śre dni o, interesy m ajątko­ we w spójkach lub towa rzystwach, nie mających obywatelstwa Narodów Zjednoczonych w r ozumieniu paragrafu g (
43. a)niniejszego artykułu, którzy zostali poszkodowani z powodu strat lub szkód mają tk owych, poniesionych na terytorium wloskim, otrzymają odszkodowanie zgodnie z zasadami wyrażonymi w ustępie (
44. a)powyż ej. Odszkodowanie to będzie obliczone na podstawie ogólnych strat lub szkód poniesionych przez d"ną Spó łk ę lub Towarzystwo i będzie pozostawać w takim 4samym stosunku do tych strat lub szkód, w jakim udział wyżej wymienionych osób pozostaje do łącznego k a pitału danego ' towarzystwa lub danej firmy. (
45. c)Ods;;:kodowanie b ędzie przekazane, wolne od wszelkich świa dczeń, podatków i innych obciążeń . Bę­ dzie ono mogło być swobodnie użyte na terytorium Wło ch, lecz będzie podi egało tym ograniczeniom dewizowym, jakie w danym momenc: e mogą obowiązywać we Wł os z ech. (
46. d)Rząd Włoski przyzna obywatelom Narodów Zjednoczony ch odszkodowanie w lirach w takim samym swsunku, jak odszkodowanie przewidziane w ust.ę­ pie (
47. a)powyżej, celem wyrównania szkód lub strat wynikających z zarządzeń specjalnych wydanych w stosunku do ich maj ątku, a nie dotyczących majątków włoskich. U s tęp ten nie dotyczy utraconego zysim. 5. Wszelkie słuszne koszty, jakie na terytorium włoskim pociągnie za sobą ustalenie pretensji włącznie z oceną szkód i strat, p oniesie Rz ąd Włoski. . 6. Obywatele · Narodów Zjednoczonych oraz ich majątki będą zwolnieni ze wszystkich danin, kontrybucji lub podatków wyjątkowych, nało żonych przez Rząd Włoski lub jakąkolwiek inną władzę włoską na ich ka pitały, zn ajd ujące się we Włoszech, w . okresie pomi ędzy dniem 3 września 1943 r. a datą wejścia w życie niniejszego Traktatu, celem pokrycia wydatków, wynikłych z wojny lub kosztów utrzymania sił okupacyjnych lub też kosztów odszkodowań, jakie mają być wypłacone jednemu z Narodów Zjednoczonych. Wszelkie sumy pobrane z jakiegokolwiek z pow yższych tytułów zostaną zwrócone. !l. B ez względu na cesje teryt orialne, przewidziane w niniejszym Traktacie, Włochy pozostają odpowiedzialne za szkody lub straty poniesione w czasie wojny przez obywateli Narodów Zjednoczonych na t ~ ­ r enach odstąpionych lub na Wolnym Terytorium Triestu. Zobowiązania określone w paragrafach 3, 4, 5 i 6 niniejszego artykuł u cią żą również na Rz ądzie Włoski m odnośnie majątków należ ących do obywateli Narodów Zjednoczonych, a położonych na teren~ch odstąpionych oraz na ·Wolnym Terytorium Triestu, ale tylko o tyle, o ile to nie jest sprzeczne z postanowieniami paragraf u 14 z a ł ącznika X oraz paj:agrafu 14 załącznika XIV mniejszego Traktatu. 3. Postanowienia nin iejszego artyku:u może zastąpić układ, zawarty pomiędzy wł aścici el em wyżej oiueślonych maj ątków a Rząde m W ioskim. 9. Używa ne w niniejszym artykule: (
48. a)Wyrażenie "obywatele Narodów Z jednoczonych" obejmuje osoby fizyczne, b:;dące obywatelami któregokolwiek z Narodów Zjednoczonych, a także Towarzystwa i Spółki utworzone zgodnie z prawami jednego z Narodów Zjednoczonych w czasie w ejścia w życie niniej s zego Traktatu, pod warunkiem, że wyżej wymienione osoby fizyczne, Towarzystwa i Spółki posi adały ten stan prawny już dnia 3 'Nrześnia 1943 r., to j est·w momencie zawieszenia broni z Włochami. Wyrażeni e "obywatele Narodów Zjednoczonych" obejmuje również wszelkie osoby fizyczne oraz Towarzystwa i Spółki, które w~dług ustawoda\vstwa obowiązujące go we Włoszech w czasie wojny były uwazcme za nieprzy jaciels kie. (
49. b)Termin "właściciel" ozn <łcza obywatela jedn ego z Narcdów Zj ednoczonych, wedł ug definlcji us tę­ pu (
50. a)powyżej, posiada j,!cego tytuł prawny do wyżej określonego ma jątku, a także osobę, która wstąpiła w prawa właśc i ciela, p od warunkiem, że osoba ta jest również obywatelem jednego z Narodów Zj ednoczonych w rozumieniu ustępu (a); jeżeli nabyła ona majątek w stanie u szkodzonym, to sprzedawca zachowuje swoje pra wa do odszkodowania, przysługujące mu na mocy niniejszego artykułu, co nie uchybia zobowiązanio m istniejącym Z t ego tytułu pomiędzy sprzedawcą a nabywcą na mocy ustawodawstwa krajowego. ,(
51. c)Termin "majątki" oznacza wszelkie dobra tu ...' chome i nieruchome, materialne i niematerialne, włącz­ nie z prawamimająlkowymi przemysłowymi, ' ·literac::' ·' kimi i artystycznymi, a tak że wszelkie prawa lub ' interesy jakiegokolwiek rodzaju, odnoszące się do tych dóbr. Majątki Narodów Zj ednoczonych i ich obywateli obejmują wszelkie statki żeglugi morskiej i śródlądo­ wej, wraz z ich urządzeniem i ekwipunkiem, które należały do Narodów Zjednoczonych lub do ich obywateli lub były zarejestrowane na terytorium jednego z Narodów Zjednoczonych lub żeglowały pod flagą jednego z Na rodów Zj ednoczonych, a które po dniu 10 czerwca 1940 r. znal azłszy się na wodach włoskich lub sprowa;.. dzone tam przy uży ci u siły, zostały poddane pod kontrolę wł adz włoskich, jako majątek nieprzyjacielski, lub, pozostając we Włoszech, przestały podlęgać swobodnemu r ozporządzeni u Narodów Zjednoczonych lub ich obywateli w wyniku zarządzeń kontrolnych, zastosowanych przez władze włoskie w związku z istnienlem stanu wojny pomiędzy niektórymi z Narodów Zjednoczonych a Niemcami; przepis niniejszy n ie uchybia postanowieniom ogólny m wyrażonym · w artykułach poprzednich. Dział II Majątki włoskie na terytorium ::-::rocarstw Sprzymierzonych i StowarzysZ()ny c~l A r t y kuł 79 1. Ka żde z Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych będzie uprawnione do zajęcia, zatrzymania lub likwidacji wszystkich mająt ków , praw i intCi'esów, zna jd ują cych się w chwili wejścia wżycię niniejszego Traktatu na jego t erytorium, a należą cych do Państwa Włoskiego lub do obyviateli włoskich, oraz do podjęcia wszelkiej innej akcji odnośnie tych majątków, praw i interesów. B ę dzie ono mi ało również prawo użyc ia tych m~jątków lub środków, u zyskanych 7. ich likwidacji, do wszelkich celów, jakie może uzna ć za stosowne, w granicach wysokości roszczeń własnych lub roszczeń swoich oby wa teli wob ec Państw a Włos­ kiego lub obywateli wloskich ( włącz ni 2 z wierzytelno ściami ), które na m ocy innych artykułów niniejszego Traktatu nie zostaną calkowic:e zaspokojone. vVszystkie majątki włoskie lub środ k i uzyskane z ich likv"idacji, przewyższające s umę wyżej wymieniony ch roszczeń, winny być restytuowane. 2. Likwidacja majątków włoskich oraz sposób dysponowania n imi winny b yć zgodne z ustawodawstwem danego· Mocarstwa Sprzymierzonego lub S ·towarzyszonego. W stosunku do tych majątk6w wła­ ściciele włoscy nie będą po siad ać innych praw oprócz tych, jakie im może przy 'mawać dane ustawodawshvo. 3. Rz ąd Włoski zobowiązuje się wypł a cić odszk odowanie obywatelom włoskim, których majątki zostały za jęt e na mocy n iniejszego arty k ułu, a k t órym majątki te n ie zostały zwrócone. 4. Artykuł nin.iejszy n ie n ak łada na żadne z Mo.. carstw Sprzymie rzonyc h lub Stowarzyszonych jakiegokolwiek obow iąz ku zwrócenia Rządowi Włcsld e mu lub obywatelom włoskim praw własności przemyslm,vej, ani też wł ączen ia tych praw do oblicz8nia sum, jakie mo gą być zatrzymane na mocy paragrafu 1 niniej szego artykułu. Rz ą d ka żdeg o z lvIocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych będzie miał prawo podd a ć pra"ra lub interesy, · odnQszące się do własności przernysłowej na terytorium tego :Mocarstwa Sprzymierzonego lub Stowarzyszonego, a n abyte przez Rz ą d Włoski lub 19 oby'w ateli włoskich przed wejściem w życie niniejszego Traktatu, takim ograniczeniom, warunkom lub restrykcjom, jakie Rząd danego MO,c arstwa Sprzymierzonego lub Stowarzyszonego może uznać za konieczne ze względu na interesy narodowe. (
52. a)Włoskie kable podmorskie, łączące punkty położone na terytorium jugosłowiańskim, będą uważane za majątek włoski w Jugosławii, nawet jeżeli pewna część tych kabli znajduje się poza jugosłowiań­ skimi wodami terytorialnymi. (
53. b)Włoskie kable podmorskie, łączące punkt położony na terytorium jednego z Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych z punktem położonym na terytorium włoskim, będą uważane za majątek włoski w rozumieniu niniejszego artykułu, o ile chodzi o instalacje końcowe lub części kabli znajdujące się na wodach terytorialnych danego Mocarstwa Sprzymierzonego lub Stowarzyszonego. 5. 6. Uważa się , że majątki, określone w paragrafie ' l niniejszego artykułu, obejmują majątki włoskie, które stały się przedmiotem zarządzeń kontrolnych, wynikłych ze stanu wojny istniejącego pomiędzy Włocha­ mi a danym Mocarstwem Sprzymierzonym lub Stowarzyszonym, w którego jurysdykcji dane majątki się znajdują, lecz nie powinny obejmować: (
54. a)majątków Rządu Włoskiego, używanych na potrzeby misji dyplomatycznych lub konsularnych; (
55. b)majątku należącego do instytucyj religijnych lub do prywatnych instytucyj dobroczynnych, a służącego wyłącznie do celów religijnych lub dobroczynnych; (
56. c)majątku osób fizycznych, będących obywatelami a upoważnionych do zamieszkiwania bądź n:t terytorium t ego kraju, gdzie znajduje się dany majątek, bądź na terytorium jednego z Narodów Zjednoczonych, z wyjątkiem tego majątku włoskiego, który w jakimkolwiek momencie wojny b ył przedmiotem zarz ą dze ń, nie dotyczących ogółu maj ą tków obywateli włoskich, zamieszkałych n a dany m terytorium; włoskimi, (
57. d)praw majątkowych, powstałych po podj ę ciu stosunków handlowych i finansowych pomiędzy Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi a Włochami lub powstałych z transakcyj pomi ę dzy Rządem jakiegokolwiek Mocarstwa Sprzymierzonego lub Stowarzyszonego a Rządem Włoskim po dniu 3 września 1943 r .; (
58. e)praw własności literackiej i artystycznej; (
59. f)majątku obywateli włoskich , położonego na terytonach odstąpionych, do którego odnoszą się postanowienia załącznika XIV; (
60. g)z wyjątkiem aktywów określonych w paragrafie 2) (
61. b)części A i w paragrafie 1 części D artykułu 74, majątku osób fizycznych,zamieszkałych na terytoriach odstąpionych lub Wolnym Terytorium Triestu, które nie skorzystały z prawa optowania na rzecz Włoch, przyznanego im na mocy niniejszego Traktatu, jak również majątku spółek lub towarzystw, których siedziba znajduje się na terytoriach odstąpionych lub Wolnym Terytorium Triestu, pod warunkiem, że te spółki lub towarzystwa nie stanowią własn ości osób zamieszkałych we Wł oszech ani nie są kontrolowane przez takie osoby. VI wypadkach przewidzianych w paragrafie 2)(
62. b)części A i w paragrafie 1 części D artykułu 74 sprawa odszkodowania zostanie ure~ulowana zgodnie z postanowieniami części E tego artykułu. Dział III - Oświadczenie, Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych w sprawie roszczeń A r t y kuł 80 Mocarstwa Sprzymierzone i ..:itowarzyszone oświad­ przyznane im na mocy artykułu 74 i 79 niniejszego Traktatu pokrywają wszelkie ich roszczenia, jak również roszczenia ich obywateli, związane ze szkodami i stratami, będącymi wynikiem wojny , włącznie z czynnościpmi podjętymi na skutek okupacji ich terytorium, za które odpowiedzialność spada na Włochy, a które miały miejsce poza granicami tery torit.:m włos­ kiego, jednak z wyłączeniem roszczeń, oparty ch na artykułach 75 i 78. czają, że prawa Dział IV - Długi A r t y kuł 81 1. Istnienie stanu wojny nie powinno samo w sobie jako czynnik wpływający na· obowiąz e k spłaty długów pieniężnych, powstałych z tytułu ZObOWIą­ zań i umów będących w mocy przed wybuchem wojny lub praw nabytych przed tą datą, które stały się płatne przed wejściem w życie niniejszego Traktatu, a które są należne albo Rządowi lub obywatelom jednego z Mocarstw Sprzymierzonych luli! Stowarzyszonych od Rządu Włoskiego lub obywateli włoskich , albo Rządowi Włos­ kiemu lub obywatelom włoskim od Rządu lub obywateli jednego z Mocarstw Sprzymierzonych lub Stowarzyszonych. 2. O ile niniejszy Traktat nie postanawia inaczej, żadna z klauzul tego Traktatu nie powinna być interpretowana jako wpływająca na stosunki dłużn i ków do wierzycieli, wynikające z umów zawartych przed wojną, bądź przez Rz ą d W łoski b ą dź przez ob ywateli w ł os ki ch . być uważane c Z'Ę Ś Ć VIIJ OGÓLNE STOSUNKI GOSP')DARCZE A r t y kuł si 1. Do czasu zawarcia traktatów lub u mów h andlowych pomiędzy jakimkolwiek z Narodów Z jednoczonych a Wło chami, Rząd Włoski będzie zob o wiązany, przez okres 18 miesięcy od chwili wejścia w życie niniejszego Traktatu, do przyznania następujących praw każdemu z Narodów Zjednoczonych, które na zasadzie wzajemności przyznają w praktyce analogicz~e praw a Włochom: (
63. a)we wszystkim, co dotyczy opłat i świadczeń zwią­ zanych z importem lub eksportem, wewnętrznego op 0datkow:mia towarów importowanych oraz wszelkich odnośnych przepisów, Narody Zjednoczone będą korzystać z bezwarur.kowej klauzuli naj w iększego uprzywilejowania; (
64. b)pod żadnymi innymi względami Włochy nie będą stosowały jakiejkolwiek dowolnej dyskryminacji na szkodę towarów, pochodzących z terytorium jednego z Narodów Zjednoczonych lub przeznaczonych dla takiego terytorium, w porównaniu z podobnymi towarami pochodzącymi z terytorium jakiegokolwiek innego Narodu Zjednoczonego lub jakiegokolwiek Państwa obcego lub też przeznaczonych dla takiego teryto:rium lub Państwa. 20 wł ączni e z osobami prawnymi, będą korzystali z tra k towania t a - 3. Każda Komisja Rozjemcza ustanowi swe własne zasady proceduralne, oparte na sp r awiedliwo ści i rów- kiego samego jak obywatele wł os cy oraz z klauzuli n aj - ności. wię kszeg o u~rzywilejowan ia , we wszystkich sprawac' l, c:iotyczących handlu, przemysł u, żegl u gi oraz innych form 4. Każdy z obu Rządów pokryje koszt wynag:c odzenia cz łonka Komisji Rozjemcze j, którego mianował, oraz jakiegokolwiek innego przedstawiciela, którego by mógł mianow ać celem reprezentowania go przed Komisją_ Wy nagrodzenie trzeciego czlonka zostanie ustalone drog ą specjalnego porozumienia pomiędzy zainteresowanymi Rz ą dami i będ zi e podobnie jak wspólne koszty każ dej Komisji p okryte po połowie przez oby dwa Rządy. 5. Strony zobowiązują się, że wszelk i.e ich władze udz ie lą bezpośrednio Komisji Rozjemczej wszelkiej mo ż­ liwej pomocy. 6. Pos tanow ienie wię;>:szości cz łonków Komisji bę­ dzie uv!ażane za postanowienie Komis ji i przyjęte przez strony jako ostateczne i obowiązujące. (
65. c)obywatele Narodów Zjednoczonych, c:izia łalności handlowe j na t erenie Włoch; postanowienia te nie dotyc zą ż eg lu gi p ovvietrznej d la celów handlowyc h; f
66. d)Wło chy me przyznają ż adn e mu Pań stw u wyłącz­ n y ch lub specjalnych praw odnośnie eksploatacji handlowej żeglugi powietrznej dla celów transportów mi ę­ d zynarodowych; Wł o2 hy ud z ielą równych ·możliwości wszystkim Narodom Z jednoczonym w nabyciu praw a m iędzynarodow e j h andlowej żeglugi pow ietrznej na ter ytoriurn wł os kim, włączn ie z prawem l ą dowania, celem zaopatry'.vania s i ę w p aliwo i d okonywania reperacji, oraz, co się tyczy eksploatacj i handlowej żeglugi powietrzne j dla celów transportów międzynarodowych, przyznaj ą wszystkim NarodDln Zj e dnoczonym, na zasa dzie wzajemności oraz n iestosowania dyskryminacji, prawo przelotu ponad terytorium włoskim bez lądow a­ nia. Postanowienia te n ie powinny n aru sz ać włoskich interesów obrQny narodowej. ' 2. Rozumie się, że powyższe zobowiązania, przyjE;~_ przez Włochy, p o dlegają wyjątkom figurującym zwykle w t ra ktatach handlowych, zawieranych przez Wło chy p rzed wojną; postanowienia dotyczące wza jemnoscl przyznawanej przez każdy z Narodów 7.j ednoczonych ró wnież podiegają wyjątkom figuruj ą cym zwykle w traktatac h handlowych za'Nieranych przez to Państwo p r zed wojną· c Z E; Ś Ć CZĘŚĆ ROZNE KLAUZULE GOSPODARCZE A r t y kuł IX 83 1. Wszystkie spory, jak ie m og ą wyni knąć w zwi ąz­ ku z zastosowaniem artykułu 75 i 78 oraz załączników XIV, XV, XVI i XVII, część E, niniejszego Traktatu, zostaną pr ze dłożone K om isji Rozjeril.Czej, złożonej z jednego przedstawiciela 'Rz ą du zainteresowanego N arodu Z.iednocz o n ~g o oraz z jednego przedstaw iciela Rządu iV{ło s kiego , obu posiadających róvvne upra wnien ia . Jeż e li rozstrzygn i ęcie nie nast ąpi w ciągu 3 miesięcy od daty przedłożenia sporu Komisji Rozjemczej, każdy z obu zainteresowanych Rządów może zażądać włączenia do Komisji trzeciego członka, wybranego za zgodą obu Rządów spośród obywateli jednego z Państw trzecich. Jeżeli oba Rządy nie dojdą do porozumienia co do wyboru tego członka w terminie dwumiesięcznym, zwrócą się one do akredytowanych w Rzymie 'A mbasadorów Stanów Zjednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związku Radzieckiego, którzy wyznaczą trzeciego członka Komisji. Jeżeli Ambasadorowie w terminie miesięcznym nie dojdą do porozumienia w sprawie mianowania trzeciego członka, każda z zainteresowanych stron może zwrócić się do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych z prośbą o (1,okonanie wyboru. 'l Z chwilą, gdy Komisja Rozjemcza zostanie ustanowiona zgodnie z paragrafem 1, będzie ona miała prawo rozpatrywania wszystkich sporów, jakie mogą powstać w przyszłości pomiędzy zainteresowanym Narodem Zjednoczonym a Włochami odnośnie zastosowania lub wykładni artykułu 75 i 78 oraz załączników XIV, XV, XVI i XVII, część B, niniejszego Traktatu, oraz będzie peł­ nić funkcje przyznane jej na mocy ' tych postanowień. 84 Artykuły 75, 78, 82 i załącznik XVII nmleJszego Traktatu będą się odnosiły do Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych oraz do tych Narodów Zjedno::zonych, które zerwały stosunki dyplomatyczne z Włocha­ mi lub z którymi Włochy zerwały stosunki dyplomatyczne. Artykuły te i ten załącznik będą się odnosiły również do Albanii i Norwegii. A r t y kuł ROZSTRZYGANIE SPORÓW A r t y kuł X 85 Postanowienia zaiączni ków VIII, X, XIV, XV, XVI i XVII oraz postanowienia innych załączników bę dą uważane za integralną część niniejszego Traktlltu oraz będą posiad ały taką samą moc i takie same skutki prawne. C Z Ę Ś Ć XI POSTANOWIENIA KOŃCOWE A r t y kuł 86 1. W okresie nie dłuż szy m niż 18 miesięcy od chwili w życie niniejszego Traktatu akredytowani w Rzymie Ambasadorowie Stanów Zjednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Związku Radzieckiego działając w porozumieniu będą repre~ento­ wali wobec Rządu Włoskiego !-,locąrstwa Sprzyrr.ierzone i Stowarzyszone we wszystkich SD!'2'-Vc.,(!h, związanych z wykonaniem i wykładnią niniejszego Traktatu. 2. Czterej Ambasadorowie będą udzielali Rządowi Włoskiemu rad, opinii technicznych i wyjaśnień, jakie mogą się okazać konieczne do zapewnienia szybkiego i skutecznego wykonania niniejszego Traktatu, zarówno co do jego litery, jak i co do jego ducha. 3. Rząd Włoski udzieli Czterem Ambasadorom wszelkich potrzebnych informacyj oraz wszelkiej pomocy, jaka się może okazać konieczna do wypełnienia przez nich zadań zleconych im na mocy niniejszego Traktatu. wejścia A r t y kuł 87 1. Z wyjątkiem wypadków, co do których jakikolwiek artykuł 11iniejszego Traktatu wyraźnie przewiduje 21 procedurę odmienną, każdy spór dotyczący wykładni lub wykonania niniejszego Traktatu, nie rozstrzygnięty w drodze bezpośrednich rokowań dyplomatycznych, będzie prz edłożony Czterem Ambasadorom, działającym w sposób przewidziany w al;tykule 86, lecz w wypadku tego rodzaju Ambasadorowie nie będą ograniczeni ter minem określonym w wyż ej wymienionym artykule. Wszelki spór tego rodzaju, którego n ie zdołają oni rozstrzygnąć w terminie dwumiesięcznym, będzie, o ile strony sporu nie dojdą do porozumienia co do innego sposobu jego załatwienia, poddany na żądanie jednej ze stron Komisji z łożonej z j ednego przedstawiciela każdej ze stron oraz z trzeciego członka wybranego spośród obywateli jednego z Państw trzecich na mocy porozumienia pomi ędzy obu zainteresowanymi P aństwami. O ile obie strony w ciągu miesiąca nie dojdą do porozumienia co do wyboru trzeciego członka Komisji, każda ze stron bę.dzie mogła zwrócić się do Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych z prośbą o mianowanie tego trzeciego członka. 2. Postanowienie większości członków Komisji bę­ dzie uważane za postanowienie Kumisji i przyjęte przez zainteresowane strony jako ostateczne i obowiązując e . 2. Dokumenty przystąpienia będą złożone Rz ądow i Republiki Francuski ej, a pr zyst ąpien ie b ę dzi 8 miało skutek prawny od chwili jego z ioże nia . A r t y kuł 89 Żadne Państwo wymienione we wstępie mm8]Szego Traktatu jako je dno z Mocarstw S~rzymierzonyc h lub Stowarzyszonych ani jego obywatele, nie n abywa ją na podstawie niniejszego Traktatu ża dnych praw i przywilejów dopóty, dopóki nie stanie się stroną t ego Trak tatu przez złożenie dokumentu ratyfi kacji. A r t y kuł 90 1. Każdy członek Organizacji Narodów Zjednoczonych pozostający w stanie w oj ny z Włochami, a nie bę­ d ący sygnatariuszem niniejszego Traktatu, oraz Albania może przystąpić do t ego Traktatu i od chwili przystąp ie ­ nia będzie uważany dla celów niniejszego Traktatu za 1\'rocarstwo Stowarzyszone. Traktat niniejszy, którego teksty f rancusld , angielski i rosyjski są je dnakowo autentyczne, podlega r atyfikacji przez Mocar stwa Sprzymierzone i Stowarzyszone. Podlega on równ ie ż ratyfikacji przez Włochy, vl7-"jdzie on w życie natychmiast Po złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych przez Stany Zjednoczone Ameryki, Fra nc.ię , Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Pół ­ nocnej oraz Związek Socjalistycznych Repu blik Radzieckich. Dokumenty ratyfikacyjne powinny być w Il1 clŻliw i e najkrótszym czasie złożone Rz ą dowi Republiki Francuskiej. Vi stosunku do tych Mocarstw Sprzymierzon y ch lub Stowarzyszonych , któr e złożą svvoje dokumenty ratyfikacyjne w czasie p óźnie js zym, T rakta t v.rejdzie VI ż yci e z chwilą złożenia tych dokument'Jw. Traktat niniejszy b ę­ dzie złożony w archi"vach R zą du R e:)ub l ~k i Fran cu skie j, który k ażdemu z Pańctwpodpi:xjc!cyó wyda . odpis uwierzyteln iony za zgodno~ć. Przekład Zał ącznik XIII - Załącznik XIV - Załącznik XV - Załącznik XVI - Defi n icj e: A . T erminv lTIorslde. B. Szkolenie w ojskowe, lotnicze i m orskie. C. Definicja i wykaz sprzętu wojennego. D. Definicja t erminów "demilit aryzacj a" "zdemili taryzowany". Postanowienia ekonomiczne i finansowe, dotyczą ce terytoriów odstą­ pionych. Postanowienia specjalne dotyczące pewnych rodzajów własności: A. Własność przemysłowa, literacka i artystyczna. ,B. Ubezpieczenia. Umowy, przedawnienia papiery Załącznik XVII - Sądy A r t y kuł LISTA Z ałącznik Za łącz nik I II Załącznik III - Załącznik IV - Załącznik V - Załącznik VI - Załącznik VII - Załącznik VIII - Załącznik IX - Załącznik X - Zalącznik XI - ZalącZJlik XII 83 ZAŁĄCZNIKÓW lVIapy (patrz oddzielny tom)*). Granica fran c usko-włoska: szczegółowy opis odcinkćw granicy, według zmian przewidzianych w artykule 2. Gwarancje odnoszące się do Mont Cenis i rejonu T ende-la Brigue. Postanowienia uzgodnione przez Rzą­ dy Austriacki i Włoski w dniu 5 wrześn i a 1946. Zaopatrywanie w wodę gminy Gorycj a i jej okolic. Stały Statut Wolnego Terytorium Triestu. Dokument odnoszący się do tymczasowego ustroju Wolnego Terytorium Triestu. Dokument dotyczący Wolnego Portu Triestu. Postanowienia techniczne dotyczące . Wolnego Terytorium Triestu. Postanowienia ekonomiczne i fin ansowe dotyczące Vvolnego Terytorium Triestu. Wspólna deklaracja Rządów Stanów Zjednoczonych Ameryki, Francji, Zjednoczonego Królestwa i Zwi ązku Radzieckiegc> w przedmiocie włoskich posiadłości terytorialnych w Afryce. List a okrętów wojennych: A. które Włochy mają zatrzymać, B. które mają być . wydane prz~z Włochy. wartościowe. Kaperskie i wyroki sądowe. ZAŁĄCZNIK I l\Iapy (patrz oddzielny tom)"'). A - Granica Włoch (art. 1), B - Granica francusko-włoska (art. 2), , C - Granica włosko-jugosłowiańska (art. 3), D - Granica Wolnego Terytorium Triestu (art. 4 i 22), E - Strefy morskie wytyczone w artykule 11 niniejszego Traktatu. *) Mapy można obejrzeć w Bibliotece Narodowej w WarS,zawie, w kancelarii Departamentu Ustawodawczego Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w archiwum Biura Prawno-Traktatowego Ministerstwa. Spraw Zagraniczny eh. ZALĄCZNIK Mont-Thabor Szczegółowy opis odcinków granicy według zmian przewidzianych w artykule 2. Mały Saint-Bernard patrz: mapa w skali 1 : 20.000 - Ste Foy Tarentaise Nr 1 - 2. Nowa granica biegnie wzdłuż linii począwszy od skalistej granicy Lancebranlette, następnie spada ku wschodowi wzdłuż linii działu wód do punktu oznaczonego kotą 2180, skąd biegnie do Colonna Joux